آریا بانو - خراسان / چرا نباید سرفه‌های خلط‌دار و تنگی نفس فصول سرد را با سرماخوردگی ساده اشتباه بگیریم
متخصصان حوزه سلامت باردیگر نسبت به خطرات نادیده گرفتن عفونت‌های حاد تنفسی هشدارمی‌دهند؛بیماری خاموش اما تهاجمی که درصورت تعلل درتشخیص، می‌تواند سلامت عمومی ریه‌ها را به ورطه نابودی بکشاند.
ذات‌الریه یا پنومونی یکی ازجدی‌ترین عفونت‌های دستگاه تنفسی به شمارمی‌رود که دراثر التهاب و نفوذ باکتری‌ها، ویروس‌ها یا قارچ‌ها، کیسه‌های هوایی ریه را از مایع و چرک انباشته می‌کند. درشرایط سلامت، این کیسه‌ها تبادل حیاتی اکسیژن و دی‌اکسید کربن را انجام می‌دهند؛ اما با بروزعفونت، افت اکسیژن خون و احساس خفگی یا تنگی نفس ظاهر می‌شود. این بیماری برخلاف سرماخوردگی معمولی، صرفاً یک آبریزش ساده نیست و به سرعت می‌تواند به ویژه درمیان کودکان خردسال، سالمندان بالای۶۵ سال و افراد با سیستم ایمنی تضعیف شده، پیشرفت‌های حاد و نگران‌کننده به همراه داشته باشد.
عوامل زمینه‌ساز و تفاوت‌های بالینی
شایع‌ترین عامل بیماری، باکتری استرپتوکوکوس نومونیه است، هرچند ویروس‌های فصلی مانند آنفلوآنزا وکرونا نیزسهم بالایی درابتلای جوامع دارند. وجه تمایزاصلی ذات‌الریه با عفونت‌های رایج ویروسی، ماندگاری تب بالا، لرزشدید، سرفه‌های پر از خلط و درد تیرکشنده درقفسه سینه هنگام دم عمیق است. آمارها نشان می‌دهد که درصد قابل‌توجهی از بستری‌های فصول سرد ناشی ازتأخیر درافتراق این دو عارضه است؛ روندی که درسالمندان با علایم گمراه‌کننده‌ای چون افت هوشیاری، گیجی و ضعف شدید بروز می‌یابد.
خطای مهلک درمصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها
یکی ازجدی‌ترین چالش‌های نظام سلامت درمواجهه با ذات‌الریه، گرایش خودسرانه به مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در نخستین روزهای تب و لرز است. ازآن جا که بخش عمده‌ای ازبیماری‌ها درابتدا ماهیت ویروسی یا آلرژیک دارند، استفاده ناموجه از این داروها نه تنها سودی ندارد، بلکه خطرجهش باکتری‌های مقاوم را به دنبال می‌آورد.جالب است بدانیم، همین دیروز مینو محرز، متخصص مطرح بیماری‌های عفونی، اعلام کرد که ایران و اوگاندا از کشورهای دارای بالاترین میزان مصرف آنتی‌بیوتیک هستند. او هشدار داده بود که مصرف بی‌رویه آنتی بیوتیک به مقاومت میکروبی و بی‌اثر شدن داروها می‌انجامد و سلامت نسل آینده را به خطر می‌اندازد.
درروزهای شیوع بیماری حواستان به این نشانه‌ها باشد
اگرچه ذات‌الریه ازطریق واکسیناسیون (پنوموکوک و آنفلوآنزا)، پرهیز ازدخانیات و شست وشوی مداوم دست‌ها تا حد زیادی قابل پیشگیری است، اما شناخت زمان مداخله پزشکی حیاتی به شمار می‌رود. بروز علایمی همچون کبودی لب‌ها یا ناخن‌ها، کاهش سطح هشیاری، افت ناگهانی فشار و تنگی نفس پیش‌رونده، به هیچ عنوان جایی برای خوددرمانی درخانه باقی نمی‌گذارد. روز جهانی ذات‌الریه فرصتی است تا یادآوری شود مراقبت از سلامت ریه‌ها با آغاز فصول سرد، مستلزم ارتقای هوشیاری نسبت به کوچک‌ترین تغییرات درریتم طبیعی تنفس است.
نویسنده: فاطمه ملک زاده | روزنامه نگار