آریا بانو - مهر / محمدرضا خردمندان کارگردان سینما و سریال درباره پروژه خود در شبکه نمایش خانگی به خبرنگار مهر گفت: در حال حاضر مشغول طراحی قصه ای برای یک سریال در شبکه نمایش خانگی هستم که پس از پایان نگارش، امیدوارم وارد مرحله تولید شویم. فضای کلی کار نیز اجتماعی، درام و خانوادگی است.
وی افزود: فعلاً تمرکزم روی همین پروژه است و درباره جزئیات دیگر پروژه ترجیح می‌دهم تا زمانی که کار به مرحله مشخص‌تری نرسیده، صحبت نکنم.
حوادث اغراق‌شده نشانه ضعف فیلمنامه است
این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره استفاده از موضوعاتی مانند قتل، تجاوز، خیانت و روابط موازی در سریال‌های شبکه نمایش خانگی بیان کرد: من این رویکرد را یکی از ضعف‌های جدی فیلمنامه‌نویسی برای نویسندگان می‌دانم. گاهی نویسندگان تصور می‌کنند برای جذب مخاطب باید از شوک‌های مصنوعی و حوادث بزرگ و اغراق‌شده استفاده کنند؛ انگار تنها راه پیش‌بردن قصه، خلق اتفاق‌هایی است که مخاطب را بهت‌زده کند.
وی افزود: به نظرم این مسئله تا حد زیادی به ضعف برخی فیلمنامه نویسان بازمی‌گردد. اگر وضعیت فیلمنامه‌نویسی جدی‌تر گرفته شود و نویسندگان با دغدغه‌های واقعی‌تر به زندگی مردم و آنچه در کوچه و خیابان می‌گذرد نزدیک شوند، دیگر نیازی نیست این حجم از حوادث عجیب و غیرواقعی را در سریال‌ها ببینیم.
خردمندان با بیان اینکه روایت واقعیت‌های اجتماعی به جسارت و مهارت نیاز دارد، گفت: این کار هم به جسارت نیاز دارد و هم به هنر. ما باید بتوانیم قصه‌های واقعی‌تری از جامعه خودمان روایت کنیم.
وی ادامه داد: وقتی مجموعه آثار تولیدشده در یکی دو سال اخیر را از نظر موضوع و مضمون کنار هم قرار می‌دهیم، با حجم زیادی از قتل، تجاوز، روابط پیچیده و اتفاق‌های هولناک مواجه می‌شویم. فضای سریال ها از جامعه تا حدی ترسناک شده و انگار تصویری غیرواقعی از جامعه ایران می سازد.
این کارگردان تأکید کرد: معتقدم اگر سرمایه‌گذاری جدی‌تری در حوزه فیلمنامه انجام شود، کیفیت این آثار نیز بهبود پیدا می‌کند. بخشی از ماجرا هم به ما نویسندگان و کارگردانان برمی گردد که باید سلیقه مخاطب را ارتقا دهیم. نباید برای جذب مخاطب به هر شیوه‌ای متوسل شویم یا اتفاق‌های غیرواقعی و اغراق‌شده خلق کنیم.
خردمندان در ادامه با اشاره به تهیه کنندگی فیلم کوتاه «وراکام» که با موضوع جنگ در جشنواره فیلم کوتاه حضور داشت، گفت: این ایده در زمان جنگ و حمله به کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها آغاز شد که با موقعیت‌هایی مواجه شدیم که با وجود دردناک‌بودن، ظرفیت سینمایی بالایی داشتند.
وی اضافه کرد: از آنجا که معتقدم فیلم کوتاه زبانی جهانی دارد، در طراحی قصه تلاش کردم ظرفیت ارتباط با مخاطب بین‌المللی را نیز در نظر بگیرم. احساس می‌کنم این فیلم با کمترین میزان دیالوگ و در کوتاه‌ترین زمان ممکن می‌تواند سفیر خوبی برای معرفی موقعیت‌های جنگی ما در فضای بین‌المللی باشد؛ تصویری واقع‌گرایانه از آنچه در زمان جنگ در ایران گذشته است، برای مخاطبانی که خارج از مرزهای کشورمان زندگی می‌کنند و می‌خواهند درباره این تجربه بدانند.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره نگرانی از نگاه سفارشی یا بهره‌برداری از موضوع جنگ در برخی آثار گفت: من فکر می‌کنم در نهایت این اثر است که رویکرد سازندگانش را نشان می‌دهد. اگر کاری ضعیف تولید شود، می‌توان درباره آن نقد کرد و پرسید که آیا پشت آن صرفاً یک سفارش یا انگیزه‌های دیگری وجود داشته است یا خیر. به نظرم تنها معیار ارزیابی یک اثر، کیفیت آن است و باید کیفیت آثار را بررسی کرد.
هر سلیقه ای باید اجازه داشته باشد درباره جنگ فیلم بسازد
وی تأکید کرد: معتقدم هر فردی، با هر رویکرد و سلیقه‌ای، باید اجازه داشته باشد درباره جنگ فیلم بسازد. نباید این موضوع را گزینشی کنیم و فقط به گروه خاصی از افراد اجازه پرداختن به آن را بدهیم. هرکسی که دغدغه این سرزمین را دارد، باید بتواند فیلم خودش را بسازد؛ حتی اگر نگاهش کاملاً با نگاه رسمی همسو نباشد.
خردمندان ادامه داد: به یاد دارم در یکی از مصاحبه‌ها، آقای کیارستمی از علاقه خود به ساخت فیلمی درباره جنگ ایران و عراق با نگاه شخصی‌اش صحبت کرده بود. من همچنان حسرت فیلم ساخته‌نشده عباس کیارستمی درباره جنگ را با خودم دارم.
وی با بیان اینکه باید با نگاه بازتری به موضوع جنگ پرداخت، گفت: به نظرم باید از تنگ‌نظری فاصله بگیریم. جنگ مسئله‌ای عمیق، ملی و تاریخی است. باید بدانیم که در آینده، آثار سینمایی یکی از معیارهای قضاوت درباره این دوره تاریخی خواهند بود. وقتی این فیلم‌ها در کنار هم قرار بگیرند، تصویری از آن دوران شکل می‌دهند.
این کارگردان در پایان یادآور شد: اگر این تصویر فقط از یک دایره محدود و یک کانال مشخص عبور کند، نمی‌تواند بازتاب‌دهنده نگاه کامل و متنوع جامعه باشد.