وقتی فشار گرانی به خانه می‌رسد

آریا بانو - خراسان / چطور در شرایط اقتصادی دشوار، به جای مقصرسازی، هم‌تیمی یکدیگر بمانیم؟
در این روزها که قیمت‌ها با سرعتی غیرقابل پیش‌بینی تغییر می‌کنند، اولین چیزی که آسیب می‌بیند، آرامش خانه‌هاست. از آن‌جایی که در فرهنگ ما، مرد معمولاً مسئول تأمین نیازهای خانواده است، بیشترین فشار روانی را از نظر اقتصادی و روانی تحمل می‌کند. در نتیجه، خانه‌ای که قرار بود پناهگاه آرامش باشد، گاهی به میدان جنگ تنش‌ها و سکوت‌های طولانی و قهر سنگین تبدیل می‌شود. اما چطور می‌توانیم در این روزهای سخت، بدون این‌که خودمان قربانی شرایط شویم، مرد خانواده را درک کنیم؟
۱ ارزش مرد را به درآمدش گره نزنید
بسیاری از مردان، هویت خود را با نقش «تأمین‌کننده» گره می‌زنند.
وقتی قدرت خرید کم می‌شود، آن‌ها احساس نمی‌کنند فقط پول کم آورده‌اند، بلکه حس می‌کنند در انجام وظیفه‌ اصلی زندگی‌شان ناتوان شده و شکست خورده‌اند. اولین قدم این است که به آن‌ها بفهمانیم: «ارزش تو به آنچه فراهم می‌کنی نیست، بلکه به آن چیزی است که هستی» و ایجاد احساس با اهمیت بودن و حفظ اقتدار مردانه و جدا کردن ارزش انسانی او از وضعیت اقتصادی، باعث می‌شود در این شرایط بحرانی عزت نفس مردانه او کمتر آسیب ببیند و سنگینی زیادی را از دوشش برمی‌دارد.
۲ سکوت‌ همسر بی‌تفاوتی نیست
سکوت مردان همیشه یک معنی مشخص ندارد. آن را به عنوان بی‌توجهی و بی‌خیالی معنا نکنید. در روزهای فشار مالی، مردان اغلب با سکوت کردن و تمایل به خلوت واکنش نشان می‌دهند.
آن‌ها به جای شکایت کردن، خود را در سکوت غرق می‌کنند و سعی می‌کنند وقت خود را با کارهایی مانند تماشای تلویزیون یا موبایل بگذرانند یا با کمی زودرنجی، فشار روانی درون خود را با داد و فریاد تخلیه می‌کنند. در صورتی‌که به همان اندازه که بار مشکلات مالی بر روی مردان سنگینی می‌کند زنان هم از این قاعده مستثنا نیستند، اما در مقابل زنان نیاز به صحبت کردن و بیان نیازها و حتی همراهی در مسائل روزمره و امور خانه از جانب همسران دارند و این سکوت مردان را معمولاً بی‌اعتنایی تعبیر می‌کنند، در حالی‌که چنین رفتاری از نظر روان شناسی و شخصیت شناسی مردان، به معنی بی‌توجهی و اهمال‌کاری نیست، بلکه از سرِ درماندگی است. به جای این‌که با جملاتی مثل «چرا این قدر بی‌خیالی؟» یا «چرا زود عصبی می‌شی؟» او را مورد قضاوت قرار دهید، بدانید که این سکوت، نشانه‌ بار سنگین فکرهای اوست.
۳ از الگوی «مقصر و قربانی» فاصله بگیرید
یکی از بزرگ ترین آسیب‌ها در زندگی مشترک، افتادن زوج در تله «گلایه و سرزنش» است. وقتی بحث بر سر هزینه‌ها می‌شود، اگر گفت وگو از سمت تبادل اطلاعات و راه حل محور به سمت گلایه و شکایت و با موضوعیت «چرا نمی‌توانی بیشتر فراهم کنی؟» و خواسته‌های برآورده نشده و آرزوهای بر باد رفته برود، مردان احساس مورد حمله قرار گرفتن می‌کنند و گارد دفاعی می‌گیرند. در نتیجه گفت وگو به سمت توهین و مشاجرات بی‌پایان و بی‌نتیجه پیش می‌‎رود. بنابراین بهتر است به جای این کار، از جملات «من» استفاده کنید. مثلاً بگویید: «می‌دانم شرایط سخت است، اما من کنار تو هستم؛ بیا ببینیم چطور می‌توانیم با همدیگر و کنار یکدیگر هزینه‌ها را مدیریت کنیم» .
خانه؛ محل بازسازی امید
درک کردن مرد در این روزها به معنای نادیده گرفتن سختی‌های زنان در خانه و در محل کار نیست، بلکه به معنای ایجاد یک «اتحاد» است. ما نمی‌توانیم قیمت‌ها را کنترل کنیم، اما می‌توانیم «واکنش» خودمان را مدیریت و کنترل کنیم. وقتی مرد احساس کند همسرش در جبهه‌ مقابل او نیست، بلکه در کنار او ایستاده است، با قدرت بیشتری برای جنگیدن با مشکلات بیرون می‌رود. در روزهای سخت، خانه نباید محل گزارش شکست‌ها باشد، بلکه باید محل بازسازی امید باشد.
نویسنده: زهرا جلیلی هاشمی | روان شناس بالینی