آریا بانو - واکنش رسمی فدراسیون فوتبال به شایعه خداحافظی برخی از بازیکنان تیم ملی و انصراف از حضور در جام جهانی نشان داد این ماجرا بیشتر از یک سروصدای مجازی بوده است.
در روزهای اخیر، انتشار برخی اخبار غیررسمی در صفحات مجازی و تعدادی از پایگاههای خبری درباره خداحافظی یا کنار کشیدن چند بازیکن تیم ملی فوتبال، بهشدت در فضای رسانهای وایرال شد. ابتدا ادعا شد مهدی قایدی، لژیونر فوتبال ایران در امارات، قید حضور در تیم ملی را زده و اندکی بعد این شایعه درباره بازیکنان دیگری از جمله مهدی طارمی نیز تکرار شد. در برخی کانالها اخباری با تیترهایی مانند «انصراف قایدی از حضور در تیم ملی» یا «فالو شدن رضا پهلوی توسط قایدی» منتشر شد و حتی اسکرینشاتهایی از فهرست فالووینگهای این بازیکن ۲۷ ساله دستبهدست شد.
با این حال، بررسی صفحه اینستاگرام قایدی نشان میداد او هیچ مطلبی درباره انصراف از تیم ملی منتشر نکرده و اساساً نام رضا پهلوی نیز در فهرست دنبالشوندگان او دیده نمیشود. در ادامه، شایعه دیگری مطرح شد مبنی بر اینکه قایدی پستی درباره کنار گذاشتهشدنش از تیم ملی را «لایک» کرده است؛ موضوعی که برخی کاربران آن را نشانه تأیید جدایی او از تیم ملی دانستند. ساعتی بعد، خبرگزاری مهر این ماجرا را «دسیسه رسانههای فارسیزبان خارج از کشور» خواند و آن را تکذیب کرد. نهایتاً فدراسیون فوتبال نیز شامگاه شنبه با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد:
«در پی انتشار شایعاتی در فضای مجازی مبنی بر انصراف تعدادی از بازیکنان تیم ملی فوتبال، اعلام میشود این شایعات کذب بوده و صحت ندارد.»
قایدی و طارمی و دیگران چه گفته بودند؟
مهدی طارمی نخستین بازیکن تیم ملی بود که نسبت به اعتراضات معیشتی و افزایش قیمت دلار واکنش نشان داد. او در ۱۱ دیماه، در استوری اینستاگرام خود نوشت:
«دنیا در حالی وارد سال ۲۰۲۶ شده که متأسفانه وضعیت اقتصادی مردم ایران به هیچوجه مساعد نیست. هرچه دلار گرانتر میشود، مردم فقیرتر میشوند. مسئولین چه راهحلی برای مشکلات مردم دارند؟ باید صدای مردم را بشنوند و به دغدغههای ملت نجیب ایران پاسخ بدهند.»
دو روز بعد، علیرضا جهانبخش دیگر بازیکن باسابقه تیم ملی، متنی بلند با عنوان «دلنوشته» منتشر کرد و نوشت: «شرایط بسیار سخت زندگی و فشار اقتصادی که بر مردممان تحمیل شده را با پوست و استخوان حس کردم...»
او در ادامه به مشکلات اشتغال جوانان اشاره کرد و افزود: «همه اینها چکیدهای از ضعف مدیریتی، رانتها و اختلاسهایی است که باعث کوچکشدن سفره مردم و نابودی آرزوهای جوانان این مرزوبوم شده است.»
اولین و آخرین کنش اجتماعی مهدی قایدی به ۱۶ دیماه بازمیگردد؛ روزی که تصویر نشستن یک معترض در وسط خیابان، مقابل نیروهای انتظامی، بهطور گسترده وایرال شد. قایدی این تصویر را منتشر کرد و نوشت: «از جان خستگانیم» و سپس بخشی از ترانه مهدی یراحی با شعر مونا برزویی – مربوط به اعتراضات ۱۴۰۱ – را بازنشر داد: «این ز جان خستگان پاره تن منند» و در پایان تأکید کرد: «جانم فدای ایران».
دو روز بعد اینترنت قطع شد و در این بازه مشخص نشد قایدی یا دیگر بازیکنان مطلب تازهای منتشر کردهاند یا نه؛ چراکه در صورت انتشار، بهطور قطع توسط رسانههای فارسیزبان خارج از کشور بازتاب مییافت.
اولین و آخرین کنش اجتماعی مهدی قایدی به ۱۶ دیماه بازمیگردد؛ روزی که تصویر نشستن یک معترض در وسط خیابان، مقابل نیروهای انتظامی، بهطور گسترده وایرال شد
آغاز برخوردها؛ توقیف اموال و خبر یک رسانه عربی
پس از روزهای پرالتهاب ۱۸ و ۱۹ دی و تغییر لحن مقامات نسبت به وقایع، اخباری در رسانههای رسمی منتشر شد مبنی بر لزوم برخورد با تمام افرادی که به هر نحوی در اعتراضات نقش داشتهاند. غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه، اعلام کرد: «تمامی آمران، محرکان، مسببان و مباشران اغتشاشات، علاوه بر تحمل مجازات قانونی، موظف به جبران خسارات وارده به اموال عمومی و خصوصی هستند.»
پس از این اظهارات، برخی رسانههای حاکمیتی و کانالهای غیررسمی موسوم به طیف ارزشی، فهرستهایی از «محرکان» منتشر کردند که نامهایی چون علی دایی، پرویز پرستویی، مهدی قایدی، علیرضا فغانی و دیگران در آن دیده میشد. در همان مقطع، یک رسانه عربی با استناد به مواضع قایدی و فضای ایجادشده در ایران تحلیل کرد که این بازیکن دیگر به کشور بازنخواهد گشت و در جام جهانی نیز حضور نخواهد داشت. همزمان، خبر «لایک» شدن پست کنار گذاشتهشدن از تیم ملی توسط قایدی منتشر شد؛ خبری که بهعنوان نشانهای از پایان کار او در تیم ملی تعبیر شد.
نکته قابل توجه این است که چنین فضایی با این شدت درباره سایر بازیکنان، بهویژه مهدی طارمی، شکل نگرفت و دلیل این تفاوت همچنان نامشخص است.
آیا «لیست سیاه» واقعاً وجود دارد؟
هرگونه تکذیب وجود فهرستی غیررسمی شبیه «لیست سیاه» در ورزش ایران، شبیه یک شوخی است. همه میدانند برخی مدیران، مربیان و ورزشکاران در سالهای اخیر به دلایل مختلف خانه نشین شدند. روال کار هم معمولا به این شکل است که هیچگونه اطلاع رسانی رسمی یا دستوری صادر نمیشود. همه چیز شفاهی است.
نمونهها کم نیستند: کریم باقری گفته بود در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ به او گفتهاند «دیگر نباش». وریا غفوری پس از آن اعتراضات، تیمی برای ادامه فوتبال پیدا نکرد. محمد دادکان، علی دایی، رسول خادم و بسیاری دیگر، روزی از ورزش کنار گذاشته شدند و هرگز بازنگشتند. این روند فقط به فوتبال محدود نیست؛ در سینما، موسیقی و حتی حوزههای اقتصادی و اجتماعی نیز فهرستهای نانوشته ممنوعالکاری وجود دارد.
حال پرسش اصلی این است که آیا مواضع اخیر برخی بازیکنان تیم ملی میتواند به خط خوردن آنها از فهرست جام جهانی منجر شود؟ چندی پیش، پس از اظهارات جنجالی مهدی طارمی بعد از بازی تیم ملی مقابل ازبکستان در تورنمنت العین، برخی رسانهها مدعی شدند او «خط قرمزها» را رد کرده است. امیر عابدینی، رئیس پیشین فدراسیون فوتبال، حتی گفت طارمی ممکن است از جام جهانی کنار گذاشته شود؛ ادعایی که فدراسیون فوتبال آن را تکذیب کرد و نوشت: «کیفیت فنی و نظم حرفهای شاخصه و معیار اصلی کادر فنی برای دعوت از بازیکنان است.»
با این حال، واقعیت این است که در فوتبال ایران، معیارهای فنی میتوانند بهراحتی تحتتأثیر ملاحظات غیرفوتبالی قرار بگیرند. بنابراین درباره قایدی، طارمی و دیگران باید تا اعلام فهرست دعوتشدگان تیم ملی در فروردینماه صبر کرد.
خداحافظی در تیم ملی زنان
در بیانیه شنبه شب فدراسیون فوتبال اشارهای به جنسیت تیم ملی نشده است. فدراسیون صرفاً «انصراف بازیکنان تیم ملی» را تکذیب کرد. این در حالی است که زهرا علیزاده و کوثر کمالی، دو بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران، با انتشار پستهایی در اینستاگرام، بهطور رسمی از تیم ملی خداحافظی کردند. علیزاده با بیان اینکه دیگر نمیتواند مثل سابق برای تیم ملی بازی کند نوشت: «اولویت من مردم سرزمینم و دلیه که برای اونها میتپه»
با توجه به اینکه در ادامه بیانیه فدراسیون از برنامهریزی برای حضور در جام جهانی سخن به میان آمده، به نظر میرسد منظور فدراسیون تیم ملی مردان بوده است؛ بنابراین تاکنون واکنش رسمیای درباره وضعیت تیم ملی زنان و خداحافظی این دو بازیکن منتشر نشده است.