آریا بانو - آخرین خبر / خانهها مملو از میکروپلاستیکهای مضر به DNA و سرطانزا هستند. برخی منابع آنها مانند ظروف پلاستیکی واضح هستند، اما برخی دیگر کمتر مورد توجه قرار میگیرند که در ادامه می خوانید.
به نقل از دیلی میل ، دکتر «پاول سالادینو»، اینفلوئنسر حوزه سلامت و روانپزشک سابق، در ویدئویی که اخیراً منتشر کرده، پنج مکان اصلی خانه که بیشتر در معرض میکروپلاستیکها قرار دارند را معرفی کرده است، مکانهایی که چندان آشکار نیستند.
بدترین مواد مضر از نظر سالادینو عبارتند از: (فنجانهای کاغذی قهوه، کیسههای چای با روکش پلاستیکی ، قوطیهای کنسرو، تختههای برش پلاستیکی و شیشه شیرهای کودک. پیش از این، او در یک ویدیوی جداگانه هشدار داده بود که مسواکها نیز منبع اصلی میکروپلاستیکها هستند.
بازار ![]()
دانشمندان این ذرات ریز را در آب معدنی، آبمیوه، نوشیدنیهای انرژیزا و نوشابهها پیدا کردهاند. میکروپلاستیکها پیش از این در آب لولهکشی بسیاری از ایالتها و کشورهای مختلف و همچنین در میوهها، سبزیجات، گوشت، غذاهای فرآوری شده، چای و قهوه داغ و ماهی یافت شده بودند.
آنها زمانی آزاد میشوند که پوششهای پلاستیکی در محصولاتی مانند فنجانهای قهوه داغ، کیسههای چای و شیشه شیر کودک با مایع داغ برخورد میکنند. قوطیهای کنسرو نیز مانند تختههای برش پلاستیکی، میکروپلاستیکها را آزاد میکنند.
علم میکروپلاستیکها جدید و به طور مداوم در حال گسترش است. آنها قطعات پلاستیکی کوچکی هستند که با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند یا به بزرگی ۵ میلیمتر هستند که در نتیجه تجزیه پلاستیک ایجاد میشوند.
تحقیقات در مورد شیوع آنها، وجود این ذرات را در بیضهها، کلیهها، کبد، جفت و حتی اولین اجابت مزاج نوزاد نشان داده است.
تحقیقات قبلی نشان داده است که مغز انسان حاوی ۰.۵ درصد وزنی میکروپلاستیک، یعنی ۷ گرم، تقریباً به اندازه وزن یک قاشق پلاستیکی است.
میکروپلاستیکها در ایجاد فهرست بلندی از بیماریهای مزمن از جمله آلزایمر، بیماریهای قلبی، سکته مغزی، برخی سرطانها و مرگ زودرس نقش دارند.
سالادینو گفت : «اینها پنج منبع بزرگ قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیکها در زندگی شما هستند. این پنج چیز باعث میشوند که شما میلیونها میکروپلاستیک را، احتمالاً هر روز، مصرف کنید.»
در حالی که لیوانهای یکبار مصرف از جنس کاغذ ساخته شدهاند و از بیرون شبیه کاغذ به نظر میرسند، از داخل با یک لایه نازک پلاستیک پوشانده شدهاند تا ضد آب شوند.
وقتی مایعات داغ داخل آن ریخته میشوند، گرما میتواند باعث تخریب این پوشش و ریختن ذرات میکروسکوپی شود که بلافاصله بلعیده میشوند.
تحقیقات نشان داده است که یک لیوان یکبار مصرف میتواند هزاران ذره میکروپلاستیک را آزاد کند و منبعی برای مواجهه مستقیم و مکرر ایجاد کند.
چایهای کیسهای مرغوب امروزی، به ویژه آنهایی که از توری پلاستیکی ابریشمی شکل، اغلب از جنس نایلون، ساخته شدهاند و منبع قابل توجه و اغلب شگفتانگیزی از میکروپلاستیکها هستند.
وقتی در آب جوش غوطهور میشوند، دمای بالا تجزیه پلیمرهای پلاستیکی مورد استفاده در ساخت کیسهها را تسریع میکند.
مطالعات نشان دادهاند که یک کیسه چای پلاستیکی میتواند میلیاردها نانوذرات را در یک فنجان چای آزاد کند، که بسیار بیشتر از مقدار موجود در آب لولهکشی است.
بسیاری از شیشه شیرهای نوزاد از پلیپروپیلن، نوعی پلاستیک بادوام، ساخته میشوند. وقتی این شیشهها تحت فرآیندهای استریلیزاسیون استاندارد، مانند جوشاندن آب، قرار میگیرند و سپس برای تهیه شیر خشک با آب داغ استفاده میشوند، میتوانند میلیونها ذره پلاستیکی در هر لیتر آزاد کنند.
یکی دیگر از منابع شگفتانگیز میکروپلاستیکها، مواد غذایی کنسرو شده است. قسمت داخلی اکثر قوطیهای مواد غذایی و آشامیدنی با یک لایه رزین اپوکسی پوشانده شده است که اغلب از پلاستیکهای حاوی ماده شیمیایی مضر بیسفنول ساخته شده است تا از خوردگی فلز جلوگیری کرده و محتویات آنها را حفظ کند.
اما با گذشت زمان، و به خصوص زمانی که قوطی حاوی غذاهای اسیدی، شور یا چرب باشد، پوشش داخلی میتواند تخریب شود و ذرات میکروپلاستیک و نانوپلاستیک را آزاد کند، صرف نظر از اینکه گرم شده باشند یا خیر، که سپس مصرف میشوند.
در نهایت، عمل روزانه خرد کردن غذا روی تخته برش پلاستیکی، که اغلب از پلیاتیلن یا پلیپروپیلن ساخته میشود، منبع اصلی میکروپلاستیکها از طریق سایش مستقیم با چاقوی تیز است.
یک فرد میتواند سالانه دهها میلیون ذره میکروپلاستیک را تنها از همین غذای آشپزخانه وارد بدن خود کند.
این مشکل با گذشت زمان و با کهنه شدن تخته بدتر میشود و شیارهای برش ایجاد میکند که باعث افزایش سطح در معرض لبه چاقو و تسریع آزادسازی ذرات میشود.
سالادینو گفت: «کاهش مواجهه با ریزپلاستیکها به طور قابل توجهی سلامت شما را بهبود میبخشد.»
البته گفتنش آسانتر از انجام دادنش است. میکروپلاستیکها به هر جنبهای از زندگی هجوم آوردهاند و نمیتوان بهطور کامل از آنها اجتناب کرد. اما مردم میتوانند میزان مواجهه خود را کاهش دهند.
تختههای برش پلاستیکی سالانه میلیونها میکروپلاستیک را از طریق سایش چاقو آزاد میکنند که مستقیماً مواد غذایی را آلوده میکنند.
توصیهها شامل محدود کردن پلاستیکهای یکبار مصرف، انتخاب ظروف شیشهای یا فلزی به جای ظروف پلاستیکی، اجتناب از پلاستیک در آمادهسازی غذا، مانند قابلمههای نچسب یا ظروف پلاستیکی در مایکروویو، شستن کمتر لباسهای مصنوعی با آب سرد، انتخاب غذاهای کامل و فیلتر کردن آب شیر میشود.
با این حال، به نظر میرسد مشکل جهانی میکروپلاستیکها با افزایش روزافزون شیوع آنها، رو به وخامت است.
در فوریه ۲۰۲۵، دانشمندان دانشگاه نیومکزیکو افزایش آلودگی میکروپلاستیکها را در طول زمان نشان دادند. به عنوان مثال، افرادی که در سال ۲۰۲۴ درگذشتند، سطح میکروپلاستیکهای بیشتری در مغز خود نسبت به افرادی که در سال ۲۰۱۶ درگذشتند، داشتند.
این روند در نمونههای مربوط به سال ۱۹۹۷ ثابت بود، و نمونههای جدیدتر به طور مداوم آلودگی بالاتری را نشان میدادند. نکته قابل توجه این است که غلظت پلاستیکهای یافت شده با سن متوفی ارتباطی نداشت.
با این حال، این سنجش خاص با شک و تردید برخی از متخصصان مواجه شده است، که هشدار میدهند برخی از ساختارهای چربی طبیعی در بافت مغز را میتوان به راحتی در زیر میکروسکوپ با ذرات پلاستیکی اشتباه گرفت.
در ماه سپتامبر، دانشمندان دانشگاه رود آیلند دریافتند که میکرو و نانوپلاستیکها میتوانند در مغز تجمع یافته و باعث ایجاد شرایطی شبیه به آلزایمر شوند
محققان به طور خاص موشهایی را که از نظر ژنتیکی اصلاح شده بودند تا ژن APOE4، یک عامل خطر ژنتیکی اصلی برای آلزایمر در انسان، را حمل کنند، بررسی کردند و آنها را در معرض ذرات پلاستیکی موجود در آب آشامیدنی خود قرار دادند.
نتایج نشان داد که موشهای نر بیتفاوتی بیشتری نشان دادند، در حالی که موشهای ماده اختلال حافظه قابل توجهی نشان دادند که منعکس کننده تفاوتهای رفتاری مشاهده شده در بیماران آلزایمر انسانی است.
دانشمندان همچنین در حال بررسی ارتباط بالقوه بین قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیک و سلامت قلب هستند.
مطالعه در سال ۲۰۲۴ در ایتالیا نشان داد بیمارانی که در شریان اصلی خود میکروپلاستیک دارند، در یک دوره سه ساله با خطر بیشتری برای حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ مواجه هستند.
علاوه بر این، تحقیقات دانشگاه کالیفرنیا، نشان داد که موشهای نری که در معرض میکروپلاستیکها قرار گرفتند، آسیبپذیری بیشتری در برابر تصلب شرایین، تجمع پلاکهای شریانی خطرناک که میتواند حملات قلبی و سکته مغزی را تسریع کند، نشان دادند.
مترجم خبرنگار: فهیمه موذن