آریا بانو

آخرين مطالب

شوخی را تا کجا می‌توان پیش برد؟ روانشناسي

شوخی را تا کجا می‌توان پیش برد؟
  بزرگنمايي:

آریا بانو - سیناپرس /شوخی و شوخ طبعی، رفتار و ویژگی‌ هایی هستند که اغلب به آن‌ ها در جامعه با دید مثبتی نگریسته می‌شود. اما آیا این موارد دارای حد و حدود خاصی هستند که باید در مراودات اجتماعی به دقت لحاظ شوند؟
ویژگی‌های رفتاری انسان زیربنای مطالعات علوم انسانی را تشکیل می‌دهد و گاهی از این ویژگی‌ ها می‌توان نتایج مهمی در راستای پیشگیری برخی رفتارها و شناسایی پیامدهای احتمالی آن‌ها به دست آورد. امروزه پرداختن به ویژگی‌های مثبت و منفی رفتاری و نحوه تعامل انسان با اطرافیان به یکی از علایق پژوهشگران حوزه اخلاق و رفتار تبدیل شده است. یکی از این موضوعات، شوخ طبعی است.
شوخی و شوخ طبعی یکی از ویژگی‌های رفتاری حائز اهمیت و از روش‌های مهم و متداول ارتباطات انسانی است که مزایای فراوانی به دنبال دارد. اما علی رغم سازنده بودن و مزایای فراوانش، ماهیت آن به طور کلی پرمخاطره تلقی شده است.
بنا بر نظر متخصصان، استعاره متداول در تحقیقات علمی برای شوخی، شمشیر دو لبه است، چراکه این رفتار در صورت عدم برقراری توازن در آن می‌تواند آسیب‌زا و حتی غیر اخلاقی باشد. درواقع علیرغم اهمیت نظری و عملی این مفهوم منحصر به فرد، هنوز هم باید اذعان نمود که شوخی، پدیده ای مبهم است و پیامدهای دوگانه آن نیز بر ابهامش افزوده است.
 پیامدهای مثبت و منفی شوخی این ابهام را به ذهن متبادر می‌کند که آیا این مفهوم ذاتاً اخلاقی است و یا ممکن است گاهی منفی و غیر اخلاقی باشد؟ در این باره هرچند تلاش‌های در خور توجهی در راستای رفع ابهام و توضیح پیامدهای مثبت و منفی آن انجام شده است، اما هنوز هم نیاز به مطالعات بیشتر احساس می‌شود.
در همین راستا، پژوهشگران دانشگاه فردوسی مشهد اقدام به انجام پژوهشی کرده‌اند که در آن به تبیین مفهوم شوخ‌طبعی و ترسیم مرزهای اخلاقی آن پرداخته شده است.
در این مطالعه که هدف از آن، تبیین ماهیت و چیستی شوخی و مقایسه آن با مفاهیم مشابه به منظور تعیین حدود و مرزهای آن به عنوان یک ویژگی و رفتار اخلاقی بوده است، پژوهشگران از روش مرور روایی در میان تعاریف و نظریه‌های موجود در مقالات و کتب علمی استفاده کرده اند.
نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که شوخی (ویژگی رفتاری) و شوخ‌طبعی (مجموعه‌ای از صفات شخصیتی)، مفاهیم اخلاقی و مثبتی هستند که در دو صورت می‌توانند پیامدهای منفی به همراه داشته باشد: 1) عدم توازن در لطافت نقض خروج از حدّ شوخی و 2) به‌کارگیری بیش از حد به لحاظ تعداد، دفعات و تناوب. بنابراین شوخی ممکن است پیامد غیراخلاقی در پی داشته باشد، اما شوخ‌طبعی همواره مثبت و اخلاقی است.
بر این اساس، تبیین مرزهای اخلاقی شوخی، مستلزم مقایسه آن با مفاهیم مشابه و مرتبط است که برای این منظور باید دو قید هدفمندی و نیت (مثبت و خیرخواهانه) و همچنین کم‌خطر بودن نقض صورت گرفته را در نظر گرفت.
در این خصوص، فریبرز رحیم نیا، پژوهشگر گروه مدیریت دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد و سه همکار دیگرش در این تحقیق می گویند: «بذله گویی، بیان لطیفه و حکایت لطیفه وار، کنایه، دست انداختن دوستانه و مفاهیم مشابه آن که بار معنایی خنثی و بعضاً مثبت دارند در صورتی که با نیت خیرخواهانه و رعایت حدود و حریم اجتماعی مناسب با بستر به کار گرفته شوند در زمره رفتارهای شوخ طبعانه قرار می‌گیرند».
آن‌ها اضافه می‌کنند: «اما مفاهیم تهاجمی توأم با خنده نظیر تمسخر و استهزا، دست انداختن، سر به سر گذاشتن، طعنه، هزل و لودگی را که صرفاً با نیت آسیب و تحقیر و تخریب استفاده می‌شوند نه تنها نمی‌توان از انواع شوخی به حساب آورد، بلکه باید آن‌ها را در مقابل رفتار شوخ طبعانه قرارداد. همچنین مفاهیمی نظیر طنز و کمدی نیز چندان ارتباطی با موضوع ندارند، هرچند طنز می‌تواند به عنوان یکی از ابزارهای بروز شوخ طبعی به کار رود».
طبق اطلاعات ارائه شده در این تحقیق، شوخ طبعی به عنوان مجموعه‌ای از صفات شخصیتی کاملاً اخلاقی و مثبت در نظر گرفته می‌شود که سبب تولید موفق شوخی و واکنش مناسب در قبال شوخی دیگران می‌شود. اما شوخی در دسته رفتارهای اخلاقی با پیامدهای گاهی مثبت و بعضاً منفی قرار می‌گیرد، چراکه شوخی گرچه اخلاقی و سازنده است، اما عدم توازن در لطافت نقض یا خروج از حد شوخی و یا به‌کارگیری بیش از حد به لحاظ تعداد دفعات و تناوب، می‌تواند آن را آسیب زا نماید.
این یافته‌های جالب علمی پژوهشی که می‌توانند به افراد مختلف برای شناخت بهتر صفت شوخ طبعی و استفاده صحیح از رفتار شوخی کمک کند، در فصلنامه «اخلاق در علوم و فناوری» متعلق به انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری منتشر شده‌اند.

لینک کوتاه:
https://www.banounews.ir/Fa/News/662368/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

طلاق یوسف تقصیر مادرزنش بود؟

وقتی دوستای کیمیا میشن خار چشم آرش!

فیلم های توقیفی دوباره بررسی خواهند شد؟

بهترین فیلم‌های سینمایی درباره فراموشی و آلزایمر

کارگردان فیلم «من عصبانی نیستم» عزادار شد

غیرتی شدن هاشم به خاطر عشقش به نغمه

می خواد دختر حاجی رو از راه به در کنه!

چهره ها/ شعر کنایه آمیز شقایق دهقان با گریم قاجاری اش

سفره ای که بی حرمت شد!

رسول نجفیان: سریال ها نسبت به گذشته پسرفت نکرده است

چهره ها/ مجید واشقانی و رفیق های تقلبی

حالا که پولدار شدی میخوای زنتو طلاقش بدی؟!

بازیگر «افرا»: صبر کنید سریال هنوز به اوج خودش نرسیده است!

چهره ها/ عکس یادگاری پوریا پورسرخ با فوتسالیست محبوب ایرانی

ماجرای سریالی که رسول نجفیان نقش پسر بهزاد فراهانی را بازی کرد

سخنان احساسی مادر ارشا اقدسی در مراسم چهلم فرزندش

چهره ها/ پست تابستانی بهرام رادان و واکنش جالب امیر نوری به آن

استقبال اتحادیه تهیه‌کنندگان از سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد درباره شبکه نمایش خانگی

بابا اتی و معشوقه اش به دنبال ازدواج

تیزر قسمت جدید شب آهنگی

خوش به حال بچه هایی که معلمشون تویی!

بوی بد ماشین علی صادقی در فیلم «ایکس لارج»

نماهنگ سریال پریدخت با صدای سالار عقیلی

تیکه ای که مادر «شیوا» به «یوسف» انداخت

چهره ها/ عکس بدون آرایش شیلا خداداد

وقتی رضا شفیعی جم «میلاد کی‌مرام» رو نمی شناسد!

عاطفه خبر بارداری‌شو به «محسنیان» میده

سعید راد: وجود «مسعود کیمیایی» قبل از انقلاب برای ما نعمت بود

روایت بازیگر «گاندو» از حضور در راهپیمایی اربعین

جلوه های ویژه سینمایی یعنی این!

سیامک انصاری در نقش مدیر دهه شصتی

سیدجواد هاشمی با یک برنامه جدید به شبکه نسیم می آید

شوخی جالب با بازیگران معروف در گریم های متفاوت

چهره ها/ اتفاق عجیبی که 2 روز پشت سر هم برای نجمه جودکی رخ داد!

چهره ها/ 2 عکس از صابر ابر در دهه 20 و 30 زندگی اش

حرف رضا شفیعی جم بعد از ترساندنش در «شب آهنگی» سانسور شد

چهره ها/ پوستر جدیدی از سریال جذاب «خاتون»

سریال‌های تلویزیونی و مجموعه‌های شبکه نمایش خانگی در یک تقابل 11ساله

چهره ها/ سلفی جدید ساره بیات

سریال پایتخت ‌هفت ساخته نمی شود

درگذشت همزمان پدر و مادر آقای بازیگر بر اثر کرونا

نشانه های درون گرا بودن با 17 خصوصیت اخلاقی

داشتن رابطه عاشقانه قبل از ازدواج بهتر است یا بعد ازدواج؟؟

با افرادی که پارانوئید دارند چگونه باید رفتار کرد

طرز ساخت جاتخم مرغی های بسیار فانتزی و شیک

مدیرکل جدید امور زنان و خانواده وزارت کشور منصوب شد

ارتقای 7 رتبه‌ای جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری 2021

تبدیل پسماند میوه به بانداژ آنتی باکتریال توسط دانشمندان سنگاپوری

اگر به تمدن نوع یک برسیم چه می شود؟

تولید خامه گیاهی از عدس!