آریا بانو - ایسنا / رابعه اسکویی از چالش‌های نقش خود به عنوان یک روانشناس نامعمول در سریال «نسخه آزمایشی» گفت و درباره بازتاب سریال‌های تلویزیون اظهار کرد: هر سریالی، حتی اگر خیلی موفق نباشد، می‌تواند نکته‌ای برای دیدن و فکر کردن داشته باشد، گاهی ممکن است از تماشای یک اثر ناراضی باشیم یا با بخشی از آن ارتباط برقرار نکنیم، ولی همین واکنش نیز می‌تواند ما را متوجه موضوعی کند که پیش از آن به آن فکر نکرده بودیم.
رابعه اسکویی از بازیگران سینما، تلویزیون و تئاتر ایران است که با نقش‌های طنز و شخصیت‌های خاصش توانست جایگاه ویژه‌ای میان مخاطبان پیدا کند؛ با این حال مسیر هنری او فراز و نشیب‌های زیادی داشت؛ از سالها فعالیت در ایران تا تجربه حضور در خارج از کشور و بازگشت دوباره به عرصه بازیگری. چهره‌ای که هنوز برای بسیاری از مخاطبان با نقش‌های شیرین و متفاوتش به یاد مانده است.
از آثار ماندگار او می‌توان به «پلاک ۱۴»، «سگ‌کشی»، «شوخی کردم»، «ستایش» و «پوپک و مش ماشاالله» اشاره کرد.
این بازیگر این روزها در قاب تلویزیون دیده می‌شود. او در سریال «نسخه آزمایشی»، نقش روان‌شناسی را ایفا می‌کند که با وجود تخصص و مهارت حرفه‌ای، از نظر اخلاقی با ضعف‌ها و تناقض‌هایی جدی روبه‌روست. شخصیتی که به گفته این بازیگر که در گفت‌وگویی که با ایسنا داشت، فاصله زیادی با ویژگی‌های فردی او دارد و همین تفاوت، ایفای آن را به تجربه‌ای چالش‌برانگیز تبدیل کرده است.
اسکویی در این گفت‌وگو درباره ویژگی‌های این نقش، دشواری‌های رسیدن به شخصیت، نگاه خود به کمدی متفاوت این مجموعه و پیام‌های اجتماعی آن توضیح می‌دهد و معتقد است «نسخه آزمایشی» با طرح موقعیت‌های متنوع و نمایش تضادهای رفتاری انسان‌ها، می‌تواند مخاطب را به فکر کردن درباره شخصیت‌ها و انتخاب‌هایشان وادار کند.
شخصیتی که بسیار خسیس است
اسکویی درباره نقش خود در این مجموعه گفت: من نقش یک روانشناس را بازی می‌کنم که از سادگی دختری که برایش کار می‌کند، سوءاستفاده می‌کند. این شخصیت ذاتاً آدم بسیار خسیسی است، ولی در عین حال، کارش را بلد است و از نظر حرفه‌ای روانشناس کارآمدی محسوب می‌شود. همین مهارت باعث شده غرور عجیبی پیدا کند و تصور کند از دیگران بهتر است. به همین دلیل، در موقعیت‌های مختلف از آدم‌ها سوءاستفاده می‌کند و همیشه رفتاری منصفانه و اخلاقی ندارد.
وی افزود: چیزی که این شخصیت را برای من جالب می‌کرد، همین دوگانگی بود؛ فردی که از نظر تخصصی توانمند است، ولی در رفتار شخصی و روابطش با دیگران ضعف‌های جدی دارد. به نظرم چنین تضادی می‌تواند زمینه مناسبی برای شکل‌گیری یک شخصیت نمایشی باشد.
این شخصیت اصلا شبیه من نیست
این بازیگر اظهار کرد: این شخصیت اصلاً شبیه من نیست. اینجا با آدمی بسیار خسیس و بدجنس روبه‌رو هستیم که رفتارهایش با روحیه من تفاوت زیادی دارد. به نظرم یکی از جذابیت‌های بازیگری همین است که بتوانی از خودت فاصله بگیری و نقشی را اجرا کنی که هیچ شباهت مستقیمی به تو ندارد. این شخصیت ویژگی‌های بامزه و در عین حال عجیبی داشت که باعث شد دوست داشته باشم آن را تجربه کنم.
همکاری دوباره رابعه اسکویی بعد از سالها با مسعود اطیابی
اسکویی ادامه داد: از طرف دیگر، گرچه مدت‌ها بود که دوست داشتم دوباره با آقای اطیابی همکاری کنم چون سالها قبل با ایشان کار کرده بودم اما فرصتی برای همکاری مجدد پیش نیامده بود. حضور دوستان و همکارانم در این پروژه نیز برایم جذاب بود و مجموعه این عوامل باعث شد با علاقه نقش را بپذیرم. فضای همکاری هم بسیار خوب بود و در کنار دوستانم به ما خوش می‌گذشت.
اسکویی با اشاره به تجربه بازیگری و شناخت رفتار انسان‌ها خاطرنشان کرد: به نظرم بازیگران به دلیل سالها تجربه و ایفای نقش‌های مختلف، شناختی از روان‌شناسی انسان‌ها پیدا می‌کنند. ما در طول فعالیت حرفه‌ای خود با شخصیت‌های متنوعی روبه‌رو می‌شویم و همین تجربه کمک می‌کند رفتارها، واکنش‌ها و انگیزه‌های آدم‌ها را بهتر درک کنیم.
نمی‌خواستم این تصور ایجاد شود که یک روانشناس نماینده منفی برای روانشناسان باشد
وی افزود: از این نظر، رسیدن به بخشی از ویژگی‌های این نقش برایم دشوار نبود، ولی از طرف دیگر، شخصیت بسیار عجیبی بود و خساست و رفتارهای منفی او به توجه بیشتری نیاز داشت. من نمی‌خواستم این تصور ایجاد شود که یک روانشناس به دلیل شغلش الزاماً چنین ویژگی‌هایی دارد یا نماینده‌ای منفی برای تمام روانشناسان باشد. به همین دلیل تلاش کردم برخی از ویژگی‌های شخصیت را تعدیل کنم، چون طبیعتاً همه افرادی که در این حرفه فعالیت می‌کنند، چنین رفتارهایی ندارند.
این بازیگر تصریح کرد: واقعیت این است که نمونه مشخصی را برای این نقش ندیده بودم. من معمولاً تلاش می‌کنم شخصیت را در ذهن خودم خلق کنم و لزوماً به دنبال پیدا کردن یک نمونه عینی در جامعه نیستم. بازیگر باید بتواند از تخیل و شناختی که از انسان‌ها دارد، برای ساختن یک کاراکتر استفاده کند. البته شخصیت‌هایی که خلق می‌کنیم، ممکن است به شکل‌های مختلف مابه‌ازای بیرونی داشته باشند؛ چون رفتارها و ویژگی‌های انسانی در زندگی واقعی هم وجود دارند. با این حال، این نقش بیشتر حاصل تخیل خودم بود و آن را بر اساس یک فرد مشخص طراحی نکردم.
نقشی که برای رابعه اسکویی یک چالش است
اسکویی با اشاره به دشواری‌های ایفای این نقش بیان کرد: تمام این نقش برای من چالش بود؛ از خساست شخصیت گرفته تا تحقیر کردن دیگران و شیوه برخوردش با آدم‌های اطرافش. اجرای چنین رفتارهایی برای من که از نظر شخصیتی فاصله زیادی با این کاراکتر دارم، آسان نبود. پیش از این هم نقش‌هایی داشته‌ام که از خودم بسیار دور بوده‌اند. برای مثال، شخصیت «طلا» در سریال «مستوران» مدام با کشتن و خون‌ریزی سروکار داشت و این ویژگی‌ها با روحیه من تفاوت زیادی داشت. ایفای آن نقش هم برایم چالش‌برانگیز بود و در «نسخه آزمایشی» نیز با شرایط مشابهی روبه‌رو شدم. با این حال، همین فاصله برای من جذاب است. همیشه برایم جالب بوده که ببینم اگر خودم با چنین ویژگی‌هایی زندگی می‌کردم، چه رفتاری داشتم و چطور فکر می‌کردم. در نهایت، شخصیت این نقش را دوست داشتم، هرچند مدل رفتاری و اخلاقی‌اش را نمی‌پسندیدم. همین تفاوت میان علاقه به یک شخصیت نمایشی و تأیید رفتارهای او، بخشی از جذابیت تجربه بازیگری است.
مسعود اطیابی صرفاً بر خنداندن مخاطب تکیه ندارد
این بازیگر با اشاره به شیوه کارگردانی سیدمسعود اطیابی گفت: به نظرم تفاوت این سریال با سایر سریال‌های کمدی را باید تا حد زیادی به نگاه و تفکر آقای اطیابی و شیوه‌ای که ایشان از بازیگران بازی می‌گیرند، مرتبط دانست. کمدی این مجموعه صرفاً بر خنداندن مخاطب تکیه ندارد و دست‌کم در سکانس‌هایی که خودم در آن‌ها حضور داشتم، موقعیت‌هایی وجود دارد که آدم را به فکر کردن درباره شخصیت‌ها و داستان وادار می‌کند. این هم نوعی کمدی جذاب است؛ کمدی‌ای که قرار نیست فقط مخاطب را بخنداند، بلکه می‌تواند او را با رفتارها و تناقض‌های شخصیت‌ها روبه‌رو کند. وقتی مخاطب بعد از دیدن یک موقعیت به رفتار یک شخصیت فکر می‌کند یا درباره تصمیم‌های او از خودش سؤال می‌پرسد، اثر توانسته فراتر از سرگرمی عمل کند.
این سریال حتما حرفی برای گفتن دارد
اسکویی در پاسخ به این سوال که آیا به نظرش این سریال در کنار سرگرمی، حرفی برای گفتن دارد یا نه اظهار کرد: حتماً حرفی برای گفتن دارد. من هنگام کار روی سکانس‌های خودم، بعد از پایان هر روز به شخصیت و موقعیت‌هایی که اجرا کرده بودم فکر می‌کردم. برایم مهم بود که بدانم این شخصیت چه چیزی به مخاطب منتقل می‌کند و آیا می‌تواند زمینه‌ای برای فکر کردن درباره رفتار انسان‌ها باشد. شخصیتی که من بازی می‌کنم، روانشناس حاذقی است و کارش را به‌خوبی انجام می‌دهد، ولی در زندگی شخصی و رفتار با دیگران ویژگی‌های بسیار نامطلوبی دارد. همین دوگانگی برای من جالب بود؛ اینکه یک نفر می‌تواند از نظر علمی و حرفه‌ای توانمند باشد، ولی لزوماً در تمام جنبه‌های زندگی خود رفتار درستی نداشته باشد.
این بازیگر ادامه داد: نباید تصور کنیم که صرف مراجعه به روانشناس، به‌تنهایی همه مشکلات را حل می‌کند. فرد باید ابتدا بپذیرد که با مسئله‌ای روبه‌روست و بعد برای بهتر شدن تلاش کند. خود من هم در این کاراکتر وقتی شرایط روحی مناسبی نداشتم، با استادم صحبت می‌کردم و از این طریق می‌توانستم مسائل ذهنی‌ام را بهتر بررسی کنم. این موضوع این درس را در خود دارد که حتی یک روانشناس نیز ممکن است به فضایی امن برای گفت‌وگو و تخلیه روانی نیاز داشته باشد. به همین دلیل، دوست داشتم شخصیتی که در این سریال بازی می‌کنم، نمونه‌ای افراطی و غیرمعمول باشد، نه تصویری که مخاطب آن را به همه روانشناسان تعمیم دهد.
هر سریالی، حتی اگر خیلی موفق نباشد، می‌تواند نکته‌ای برای دیدن و فکر کردن داشته باشد
اسکویی در پایان گفت: به نظرم هر سریالی، حتی اگر خیلی موفق نباشد، می‌تواند نکته‌ای برای دیدن و فکر کردن داشته باشد. گاهی ممکن است از تماشای یک اثر ناراضی باشیم یا با بخشی از آن ارتباط برقرار نکنیم، ولی همین واکنش نیز می‌تواند ما را متوجه موضوعی کند که پیش از آن به آن فکر نکرده بودیم. به نظرم در آثار نمایشی، حتی در نمایش رفتارهای نادرست هم می‌توان نکته‌ای برای یادگیری پیدا کرد. «نسخه آزمایشی» مجموعه‌ای است که تنش‌ها و مسائل مختلف جامعه را در قالب شخصیت‌ها و موقعیت‌های متنوع به نمایش می‌گذارد. در این داستان با قشرهای مختلفی روبه‌رو هستیم و حتی حضور ربات‌ها و موجودات فرازمینی این امکان را ایجاد می‌کند که تصور کنیم اگر آن‌ها وارد جامعه ما شوند، با چه رفتارهایی مواجه خواهند شد، چه چیزهایی برایشان قابل درک خواهد بود و از چه موقعیت‌هایی فاصله خواهند گرفت.
این بازیگر ادامه داد: در این مجموعه، حتی مراجعه یک دختر به روانشناس برای پیدا کردن شرایط بهتر زندگی، بخشی از داستان است. شخصیت‌ها با مشکلات، فراز و نشیب‌ها و تجربه‌های متفاوتی روبه‌رو می‌شوند و هر مخاطبی ممکن است در یکی از این موقعیت‌ها، تجربه‌ای شبیه به زندگی خودش پیدا کند. شاید یک رفتار، یک تصمیم یا حتی یک اشتباه در داستان بتواند به مخاطب کمک کند که درباره زندگی خودش فکر کند و راه بهتری برای مواجهه با مشکلات پیدا کند. به همین دلیل، تماشای مجموعه‌های نمایشی و به‌ویژه «نسخه آزمایشی» می‌تواند فرصتی برای سرگرمی و در عین حال آشنایی با جنبه‌های مختلف رفتار انسان‌ها باشد. مهم این است که مخاطب بتواند در میان داستان‌ها و شخصیت‌ها، نکته‌ای پیدا کند که برای زندگی خودش مفید باشد.