فابیو جانواریو: آرزویم مربیگری در استقلال است؛ هنوز هم شب‌ها خواب بازی در ایران را می‌بینم!

آریا بانو - بدون تردید یکی از بهترین خارجی‌های تاریخ فوتبال ایران فابیو جانواریو است. ستاره برزیلی که برای فولاد، استقلال و سپاهان بازی کرد و ۳ بار قهرمان لیگ برتر ایران شد. عملکرد درخشان جانواریو در استقلال و زدن گل قهرمانی این تیم در لیگ هشتم باعث شد او به یکی از محبوب‌ترین خارجی‌های تاریخ این تیم تبدیل شود. جانواریو هم با وجود اینکه سال‌هاست در ایران زندگی نمی‌کند ولی هنوز خاطرات خوش حضور در لیگ برتر را فراموش نکرده و خودش می‌گوید گاهی شب‌ها خواب بازی در ایران را می‌بیند!

شماره ۳۷ سابق استقلال این روزها دور از فوتبال در هیئت‌مدیره یک بانک فعالیت دارد ولی وقتی از او درباره بازگشت به ایران و حضور در استقلال سوال شد، بدون درنگ پاسخ مثبت داد و از آرزوی حضور در جمع آبی‌ها به عنوان سرمربی یا مدیر ورزشی گفت.
فابیو جانواریو درباره جام جهانی، تیم ملی ایران و استقلال صحبت کرده که در ادامه می‌خوانید:
جام جهانی ۲۰۲۶ با قهرمانی اسپانیا تمام شد. نظرت درخصوص عملکرد اسپانیا چیست؟ آیا این تیم مستحق قهرمانی بود؟
به‌نظرم این دوره جام جهانی شاهد مسابقات خیلی فشرده‌ای بودیم و معتقدم اسپانیا به شایستگی قهرمان شد. آن‌ها مربی خیلی خوبی دارند و سبک بازی شان مبتنی بر مالکیت زیاد و کنترل توپ و همچنین کارایی تاکتیکی مثال‌زدنی است. حتی زمانی که در جریان مسابقات با مشکلاتی روبرو شدند، همیشه سبک بازی محکمشان را حفظ کردند و در طول جام پیشرفت زیادی داشتنند. آن‌ها قهرمان فعلی اروپا و جهان هستند و لیاقت این عنوان را هم دارند.
آرژانتین و مسی در فینال عملکرد ضعیفی داشتند. چرا نتوانستند مثل بازی با انگلیس، مقابل اسپانیا هم موقعیت ایجاد کنند؟
اسپانیا به خاطر این دستاورد، شایسته تقدیر به مراتب بیشتری نسبت به آرژانتین است. به نظر من اسپانیا در سطح بالاتری نسبت به خیلی از تیم‌های خوب و سنتی بازی می‌کند. نحوه تحمیل سبک بازی، کنترل توپ، فشار زیاد و یارگیری فشرده شان به نحوی است که در نهایت حریفان را خفه کرده و باعث خستگی جسمی زیاد آن‌ها می‌شود. آرژانتین نتوانست از فشار اسپانیایی‌ها که بیشتر به خاطر کیفیت فنی، تعهد تاکتیکی و قدرت کلی آن‌ها بود، فرار کند. مسی نه فضایی برای بازی داشت و نه استقامت بدنی برای رهایی از یارگیری فشرده‌ای که به او تحمیل می شد. استراتژی اسپانیا توانست مسی را در زمین منزوی کند و او را از هم‌تیمی‌هایش دور نگه دارد و هر بار که فرصت لمس توپ را داشت، تحت یارگیری شدید قرار می گرفت. در کل فینال، فقط یک تیم غالب وجود داشت و اسپانیا به مراتب برتر بود.
بهترین بازیکن جام رودری شد. به نظر تو چه کسی مستحق این عنوان بود؟
ما معمولاً جذب بازیکنانی می‌شویم که مهارت‌های جذابی از خودشان نشان می‌دهند و جذابیت مسابقه را بالا می برند. دریبل‌زن‌ها و گلزن‌های خوب، معمولاً بیشتر مورد توجه مردم قرار می‌گیرند. همه ما از تماشای بازی‌های دیدنی که روند بازی را تعیین می کنند لذت می‌بریم. اما بازیکنان کلیدی ای هم هستند که موتور یک تیم را به حرکت در می‌آورند و معمولا به خاطر سبک بازی نه‌چندان پر زرق‌وبرق‌شان، توسط عموم مردم شناخته نمی‌شوند. با این حال حضور آنها در تیم، سطح بازی و اعتماد به‌نفس تیم را بالا می‌برد و به بقیه بازیکنان اجازه می‌دهد تا نقش‌های خود را بهتر ایفا کنند. رودری یکی از این بازیکنان است. او نقش اساسی‌ای در عملکرد بالای تیم ملی اسپانیا ایفا می‌کند و عملکردش، قابلیت‌های دفاعی و تهاجمی تیم را افزایش می‌دهد و او را به یک نقطه تعادل واقعی در لحظات مختلف بازی و یک رهبر عالی در زمین تبدیل کرده است. به همین خاطر واقعا او را شایسته این جایزه می‌دانم.

تیم کشورت برزیل با کارلو آنچلوتی هم نتوانست قهرمان شود. دلیل ناکامی‌های برزیل در سال‌های اخیر را چه می‌دانی؟
برزیل پتانسیل پیشرفت بیشتری در جام جهانی داشت.به نظرم ما مدعی اصلی نبودیم و نمی‌توانستیم قهرمان شویم. اما قرار گرفتن در بین ۸ تیم برتر، جایگاه قابل احترام‌تری بود. درک می‌کنم که فوتبال در سال‌های اخیر از نظر شدت بازی و کیفیت بازیکنان خیلی پیشرفت کرده. ما دیگر تنها تیمی نیستیم که استعدادهای فردی بزرگی را پرورش می‌دهد. تیم‌های دیگری هم بازیکنان استثنایی متعددی دارند. برزیل در سال‌های اخیر در تثبیت رهبری و سبک بازی منسجم، سختی های زیادی کشیده و هنوز هم بیش از حد به استعدادهای فردی تکیه می‌کنیم تا قدرت جمعی.
آنچلوتی تجربه زیادی در فوتبال دارد و قهرمان بزرگی است. اما درک می‌کنم که در جام جهانی با تیم مشکلاتی داشت و همچنان برای قهرمان شدن با برزیل با مشکلات زیادی روبرو خواهد بود. ما به یک تغییر فرهنگی بین بازیکنان نیاز داریم. این خودخواهی که باور کنیم برزیل می‌تواند به لطف موفقیت های گذشته، موفقیتش را حفظ کند، تضمین‌کننده آینده‌ موفقی نیست. عملکرد برزیل در جام جهانی، برای ما ناامیدکننده بود. باید صبر کنیم و ببینیم که آیا می‌توانیم از این شکست‌ها درس‌های ارزشمندی بگیریم و امیدوار باشیم که از طریق این تجربیات، بهتر و بهتر شویم یا نه.
تو اگر جای آنچلوتی بودی، نیمار را به جام جهانی می‌بردی؟
جواب دادن به این سوال واقعا سخت است. اگر الان با توجه به تمام اتفاقاتی که افتاده، بخواهم این موضوع را تحلیل کنم، جواب دادن آسان تر است: نیمار را دعوت نمی‌کردم. چون نشان داد که در بهترین شرایط بدنی اش نیست اما اگر این تصمیم قبل از جام جهانی گرفته می‌شد و برزیل چنین عملکرد ناامیدکننده‌ای ارائه می‌داد، در مورد دعوت نکردن نیمار تردیدهای زیادی مطرح می شد و در مورد اینکه آیا حضور او به عملکرد بهتر تیم کمک می‌کرد یا خیر، تردیدهایی وجود داشت. فکر می‌کنم هیچ پاسخ ایده‌آلی وجود ندارد. حضور یا عدم حضور نیمار تاثیر زیادی بر ارزیابی‌ها دارد.
عملکرد کدام تیم و کدام بازیکن در جام جهانی تو را سورپرایز کرد؟
تیم کیپ‌ورد من را خیلی شگفت‌زده کرد. آن‌ها جام جهانی خاطره‌انگیزی داشتند. پائو کوبارسی، مدافع اسپانیایی، با بلوغی که نسبت به سن کمش نشان داد، من را شگفت‌زده کرد. بازیکن بعدی هم مایکل اولیسه از فرانسه بود، یک استعداد فردی چشمگیر!
لیونل مسی و کریستیانو رونالدو این دوره برای آخرین‌بار در جام جهانی حاضر بودند ولی عملکردشان متفاوت بود. نظرت درباره عملکرد این ۲ نفر در این دوره و تفاوت نتایج آرژانتین و پرتغال چیست؟
درک می‌کنم که ما افتخار بزرگی داشتیم که دوران حرفه‌ای این دو بازیکن باشکوه را تماشا کردیم. آنها دو استعداد ارزشمند در تاریخ فوتبال هستند. فکر می‌کنم برای هواداران فوتبال جای تعجب نبود که ببینند این دو، با وجود سن بالایشان، همچنان در سطح عالی بازی می‌کنند.
مسی در کار با توپ یک نابغه است و توانست در خداحافظی اش، جام جهانی فوق‌العاده‌ای داشته باشد. آرژانتین یک برنامه بازی داشت که به او آزادی عمل می‌داد تا با فشار بدنی کمتری بازی کند. و این برنامه جواب داد.
کریستیانو رونالدو یک تمام‌کننده فوق‌العاده است که توانایی گلزنی چشمگیری دارد. گرچه امروز او دیگر سرعت قبلش را ندارد، اما همچنان یک رهبر نمونه در داخل و خارج از زمین است. او در این جام جهانی درخشش مسی را نداشت، اما نقش مهمی در گلزنی و رهبری تیمش ایفا کرد.
اگر سختی مسابقات را بررسی کنیم، می‌بینیم که در مرحله مقدماتی و گروه بعدی، آرژانتین مسیر کمی آسان‌تری نسبت به پرتغال داشت. وقتی آرژانتین با تیم‌های سطح بالایی مثل سوئیس، انگلیس و اسپانیا روبرو شد، خود مسی در آن مسابقات گل نزد. در نهایت در بازی فینال مقابل اسپانیا، به دلیل برتری حریفشان به جام نرسیدند. پرتغال جلوی تیمی ۱-۰ باخت و از تورنمنت کنار رفت که در پایان، قهرمان جام شد. شاید اگر آرژانتین قبل از فینال مجبور به رویارویی با فرانسه یا حتی اسپانیا می‌شد، روند پیروزی‌هایش قطع می‌شد و به فینال نمی‌رسید.

بازی‌های ایران را هم دیدی؟ به نظرت عملکرد ایران چطور بود؟
بله، من بازیهای ایران در جام جهانی را دنبال کردم. با توجه به تمام مشکلات لجستیکی که با آن مواجه بودند، به نظرم عملکرد خوبی داشتند. در عین حال می‌دانم که ایران در طول تورنمنت مجبور بود با مسائل عاطفی زیادی دست و پنجه نرم کند. بنابراین، به خاطر همین چالش‌های عاطفی و روانی و مشکلات سفر در داخل آمریکا، تیم از هدف اصلی‌اش که توسعه و عملکرد قوی در جام جهانی بود، منحرف شد. ایران جام جهانی را بدون باخت به پایان برد. گرچه بازی‌های درخشانی را به نمایش نگذاشتند ولی توانستند محدودیت‌هایشان به ویژه در مورد استراحت بین بازی‌ها را به خوبی مدیریت کنند.
این روزها در ایران از عملکرد امیر قلعه‌نویی انتقاد می‌شود. تو که سابقه همکاری با او را داری، عملکردش در جام جهانی را چطور دیدی؟
همانطور که گفتم، به نظرم ایران در جام جهانی عملکرد رضایت‌بخشی داشت، اگرچه خارق‌العاده‌ نبود. آنها مشکلات زیادی داشتند که مانع از تمرکز و آماده‌سازی آرامشان برای جام جهانی شد. در مورد کار قلعه نویی نمی توان صرفاً بر اساس عملکردش در جام جهانی، نظر صادقانه‌ای داد. انصافاً، باید سابقه طولانی او را تجزیه و تحلیل کنم. هر مربی با روالی از فشار زیاد و انتظارات عملکردی زندگی می‌کند. از آنجایی که من از انتقاداتی که به او وارد می‌شود بی‌اطلاعم، تصور می‌کنم که منتقدان در انتظار نتایج بهتری بودند. من امیر را می‌شناسم و می‌دانم که تجربه زیادی برای مدیریت این وضعیت دارد. نتایج آینده بر ادامه حضورش روی نیمکت مربیگری تیم ملی ایران تأثیر خواهد گذاشت.
خودت این روزها چه می‌کنی؟ آیا برنامه‌ای برای مربیگری داری؟ دوست داری روزی در ایران و مثلا استقلال مربیگری کنی؟
گرچه من مهندس عمران هستم، اما در حال حاضر در حوزه دیگری متمرکزم و عضو هیئت مدیره یک بانک (Sicoob Credicapital) هستم و درعین حال به عنوان مشاور و مدیر سرمایه‌گذاری در بازار مالی کار می کنم. در مورد مربیگری، تمایل زیادی به بازگشت به فوتبال دارم. مربیگری یک احتمال است، اما کار در مدیریت ورزشی هم برایم جالب خواهد بود. چه کسی دلش نمی‌خواهد مربی استقلال شود؟ بدون شک، این رویا و آرزو را در دلم دارم.
هواداران استقلال هنوز هم یاد تو هستند و خاطرات خوبی از بازی‌هایت دارند. بازی‌های این تیم را می‌بینی؟ پیامی برای آن‌ها داری؟
هر بار که پیامی از هواداران استقلال می‌گیرم که از دوران حضور من در این باشگاه یاد می‌کنند، قلبم از شادی لبریز می‌شود. حتی الان هم، گاهی خواب دوران بازی در ایران را می‌بینم. این خاطره‌ها هر روز با من هستند و عشق و علاقه‌ بی‌حد و حصری که به دوران حضورم در استقلال دارم را برجسته می‌کند. من هم از دور، یکی از هواداران استقلال هستم. سعی می‌کنم لیگ ایران را دنبال کنم و در طول فصل از استقلال حمایت کنم. یک اپلیکیشن دارم که وقتی مسابقات برگزار می‌شود به من اطلاع می‌دهد.
یک پیام هم برای هواداران استقلال دارم؛ می‌خواهم بدانند که چقدر از محبتی که در استقبال از من در کشورشان، باشگاه محبوبشان و مهمان‌نوازی که نشان دادند، سپاسگزارم. آنها اثری فراموش‌نشدنی و ارزشمند در خاطرات و هویت من به عنوان یک ورزشکار گذاشتند. می توانم زندگی‌ام را به دو دوره جانواریو قبل و بعد از حضور در ایران تقسیم کنم؛ من بهترین دوران حرفه‌ای‌ام را با شما تجربه کردم. افتخار می کنم که هر چه در استقلال تجربه کردم را با همه به اشتراک بگذارم تا مردم بتوانند این باشگاه بزرگ و هواداران پرشور و احساساتی‌اش را بشناسند.