آریا بانو - مهر / سعید الهی تهیهکننده سینما با تأکید بر نقش تاریخی جشنواره فیلم فجر در تبیین گفتمان انقلاب اسلامی گفت که فجر امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به مأموریت اصلی خود است.
سعید الهی تهیهکننده سینما همزمان با گرامیداشت سالروز پیروزی انقلاب اسلامی اظهار کرد: جشنواره فیلم فجر در ۴۴ دوره گذشته به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای فرهنگی جمهوری اسلامی در عرصه سینما، از ابتدا هم صرفاً محل نمایش فیلمها نبود، بلکه بستری برای بازنمایی ارزشهایی چون استقلال، عدالتخواهی، هویت ملی و مقاومت فرهنگی به زبان هنر محسوب میشد.
بازار ![]()
وی با اشاره به جایگاه راهبردی این رویداد افزود: با وجود اینکه فجر در سالهای نخست، نقش مرجع جهتدهی به سینمای ایران را ایفا میکرد و بسیاری از جریانهای مؤثر سینمای پس از انقلاب، یا در دل این جشنواره شکل گرفتند یا از آن مشروعیت فرهنگی دریافت کردند، اما این نقش در سالهای اخیر بهتدریج کمرنگ شده است.
این مدرس دانشگاه که معتقد است یکی از دلایل اصلی این وضعیت، ضعف خلاقیت در سوژهیابی و نگاه محافظهکارانه در تولید است، تصریح کرد: وقتی جشنواره به ویترینی برای نمایش بضاعت محدود فیلمسازان تبدیل میشود، نتیجهای جز تکرار مضمونی و فرمی ندارد. بخش قابلتوجهی از آثار، نه از دل مسئلههای واقعی جامعه، بلکه بر اساس حدس زدن سلیقه جشنواره یا داوران تولید میشوند.
الهی با انتقاد از رویکرد منفعلانه بخشی از جامعه هنری تأکید کرد: جامعه سینمایی نباید منتظر سفارش یا شرایط ایدهآل بماند. سینماگر مسئول باید تحولات اجتماعی، چالشهای نسلی و مسائل کلان کشور را پیش از تبدیل شدن به بحران، به سوژه سینمایی تبدیل کند. تولید منفعلانه، جشنواره را نیز به پذیرش آثار کمریسک و کماثر سوق میدهد.
این کارشناس رسانه در ادامه نقش دستگاههای فرهنگی را تعیینکننده دانست و گفت: نهادهای فرهنگی اگر واقعا به گفتمانسازی باور دارند، باید با جسارت بیشتری از آثار خلاق، مسئلهمحور و حتی پرریسک حمایت کنند. حمایت فرهنگی فقط به معنای تأمین بودجه نیست، بلکه ایجاد امنیت حرفهای و ایستادن پای فیلمسازانی است که به سراغ موضوعات عمیق، حساس و راهبردی میروند.
وی با اشاره به شرایط جنگ روایتها در سطح منطقهای و جهانی تأکید کرد: در چنین فضایی، جشنواره فیلم فجر نمیتواند صرفاً نقش یک ویترین سالانه را ایفا کند و باید موتور محرک سینمایی باشد که توان روایتسازی، اقناع و تولید معنا در تراز انقلاب اسلامی را داشته باشد که البته به نظرم امسال از این منظر، نمره قابل قبولی اتخاذ کرده است.
الهی در جمعبندی سخنان خود گفت: اگر جشنواره فیلم فجر نتواند نسبت خود را با انقلاب اسلامی، تحولات اجتماعی و اقتضائات رسانهای امروز بهصورت شفاف بازتعریف کند، بهتدریج سرمایه نمادین خود را از دست خواهد داد. فجر یا باید دوباره به نهادی گفتمانساز و اثرگذار بازگردد، یا ناخواسته به یک رویداد تشریفاتی در تقویم فرهنگی کشور تبدیل میشود.