آریا بانو

آخرين مطالب

شگفتانه‌های قصه‌پردازی در ادبیات فارسی مقالات

  بزرگنمايي:

آریا بانو - خراسان / هر آدمی که از دنیا می‌رود، یک قصه است که به خاک سپرده نمی‌شود، بلکه باد آن را درِ گوشِ زنده‌ها تعریف خواهد کرد. برای همین است که همیشه در هوایِ قصه بوده‌ایم و همیشه دوست داشته‌ایم زندگی و سرگذشتمان را در ظرف قصه بریزیم یا قصه دیگران را بشنویم؛ از همان زمان که پای قصه مادربزرگ‌هایمان بودیم و پلک نمی‌زدیم تا مبادا چیزی را از دست بدهیم تا حالا که روایتگر همان قصه‌ها هستیم برای بچه‌هایمان. ما حتی از بدشانسی‌ها، بدبیاری‌ها، شکست‌ها و موفقیت‌هایمان هم قصه می‌سازیم و گاهی آن‌قدر به آن‎ها پر و بال می‌دهیم که خودمان هم باورمان نمی‌شود شخص اولِ قصه ما بوده‌ایم! اصلاً روایتگری و قصه‌گویی، جزئی از فرهنگ و وجودمان شده‌است که ریشه‌اش به گذشته‌های دور برمی‌گردد. فرهنگ ایرانی، دستانی پر از قصه و افسانه دارد؛ از افسانه‌‎هایی که سینه به سینه نقل شده‌ تا قصه‌های عامیانه‌ای که بر اساس همین روایت‌های شفاهی، روی کاغذ آمده‌‌اند. قصه‌های عامیانه بخش مهمی از ادبیات فارسی و نشان‌دهنده وضعیت طبقات مختلف اجتماعی در دوره‌های مختلف هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به داراب‎نامه، حسین کرد شبستری، امیر ارسلان نامدار، سمک عیار و... اشاره کرد. اما قصه‌ها به ادبیات رسمی و کلاسیک ما هم راه یافته و در طول تاریخ ادبیات پربار فارسی، شاعران و نویسندگان بزرگی از ظرفیت قصه‌ها برای بیان مقصود و منظور خود استفاده کرده‌اند.
قصه‌ها و داستان‌ها جان می‌دهند برای کنایی و استعاری حرف زدنِ بزرگان ادبیات؛ مثلاً عطار نیشابوری در اثرِ بزرگی مانند «منطق‌الطیر» از داستانِ حرکت هزاران پرنده به سمت سیمرغ استفاده استعاری می‌کند تا بگوید برای رسیدن به معبود اصلی، اول از همه باید به خودمان نگاه کنیم یا مولانا در شش دفتر مثنوی‎معنوی، از زبانِ قصه‌های ریز و درشت، انسان‌ها را به خود و خدا می‌خواند. گلستان سعدی هم نمونه اعلایی از قصه‌گویی در ادبیات ماست. سعدی شیرازی در هشت باب گلستانش، در قالب حکایت‌های متعدد، با خواننده حرف می‌زند؛ چون می‌داند خوراندنِ «داروی تلخ نصیحت به شهد ظرافت برآمیخته» تأثیر بیشتری دارد. سعدی در تنظیم حکایت‌های گلستان بازیِ جالبی هم دارد و آن این‌که او محتوای هر باب را بر اساس عنوانش چیده‌است. برای مثال، باب «در فواید خاموشی» طبق عنوانش که در ستایش سکوت است، کوتاه‌ترین باب گلستان هم هست یا حکایت‌های باب «در عشق و جوانی» دو برابر حکایت‌های باب «در ضعف و پیری» است. از دیگر بزرگان ادبیات فارسی که داستان‌گوییِ منظوم را با پیروی از فردوسی به اوجِ خود رساند، نظامی‎گنجوی است؛ کسی که با پنج گنجِ ارزشمندش به داستان‌ها و افسانه‌های ایرانی سر و سامان داد. این‌ها بهانه‌ای بود برای این‌که از نام‌گذاری 30 آذرماه به نام «قصه و قصه‌گویی» ابراز خرسندی کنیم و بگوییم جای این روز در تقویمِ ایرانی‌های قصه‌پرداز به شدت خالی بود. 
منوچهری

لینک کوتاه:
https://www.banounews.ir/Fa/News/593998/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

آخر شاهنامه ... مهدی اخوان ثالث

آیا دیدن فیلم های وحشتناک تسکین دهنده است؟!

اعتصاب در استقلال شکسته نشد!

عالمیان: عذرخواهی می‌کنم

برنامه رقابت ورزشکاران ایران در روز سوم

لک محروم نمی‌شود؟!

خارجی‌ها نصیب تیم‌های خوش‌حساب می‌شوند؟

محبی در محاصره پیشنهادها

کری خوانی رامین رضاییان برای کوبیاک

نازنین ملایی: آمده‌ام تا بهترین خودم باشم

جواب ایرانی‌ها به کُری‌خوانی کاپیتان لهستان در فضای مجازی

خوش‌و بش کلوپ با مربی ایرانی ماینتس

بهنام یخچالی: توقعات از تیم ملی بسکتبال باید منطقی باشد

زلاتان اولین و آخرین نفری است که از میلانلو خارج می‌شود

الهامی: بازی با استقلال سخت و تاکتیکی خواهد بود

سرمربی تیم ملی والیبال لهستان: ایران شایسته پیروزی بود

شکست ژاپن و بحرین در روز نخست مسابقات هندبال توکیو

حضور ناظر ویژه انضباطی در جام حذفی و دربی اصفهان

محمود فکری: امیدوارم قدر این بازیکنان را بدانیم

در حق مس رفسنجان اجحاف شده است

این همان تیمی است که همه نگرانش بودیم

استقلالی‌ها نمی‌خواهند به قائمشهر بروند!

آرسنال این ستاره را رد می‌کند

کشتی قهرمانی جهان/ صعود رضایی و عبدولی به فینال

تحول عظیم عبادی‌پور از ریمینی تا توکیو

پرسپولیسِ لیگ بیستم به پرسپولیسِ لیگ نوزدهم می‌رسد؟

رفتار بارسلونا زشت بود؛ باورم نمی‌شد اخراجم کرده‌اند!

استقلالی‌ها راهی شدند

هفته بیست‌ونهم لیگ برتر؛ جذاب و حساس

گل اول زنیت توسط سردار آزمون

فرصت عالی فرهاد مجیدی برای گرفتن انتقام!

لطفا بگذارید به اینترمیلان بروم!

واکنش فدراسیون جهانی والیبال به پیروزی تیم ملی

هازارد قربانی می‌شود؟!

واکنش کلوپ به نگرانی‌ها درباره گومز و فن‌دایک

تساوی یک نیمه‌ای ملوان و خیبر

لیگ روسیه/ پیروزی پرگل زنیت با گلزنی سردار آزمون

ملوان - خیبر؛ دو بازیکن درگیر شدند

دیدار دوستانه/ باخت عجیب سرخ‌ها

دیدار دوستانه/ دومین شکست دورتموند و توقف بایرن‌مونیخ

آماده‌باش پرسپولیس به رادو!

بلایی که دختر 17ساله برسر قهرمان المپیک آورد

رکورد سردار آزمون در لیگ برتر روسیه

سانسور عجیب صحبت‌های یحیی گل‌محمدی!

واکنش نیما عالمیان به باخت در المپیک

تمرین شاداب پرسپولیسی‌ها در حضور مهمان ویژه

موضع منچسترسیتی درباره قیمت بالای هری کین

آقای کوبیاک! هیچ‌وقت برای ایران کری نخوان!

یک خانم، استقلالی‌ها را به مقصد می‌رساند

جام حذفی/ بازی ملوان و خیبر به وقت اضافه کشیده شد