آریا بانو

آخرين مطالب

مروری بر نتایج یک پژوهش،

جوانان تهرانی چقدر مصرف‌گرا هستند؟

جوانان تهرانی چقدر مصرف‌گرا هستند؟
  بزرگنمايي:

آریا بانو - پژوهشی که پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران انجام شده نشان می‌دهد، میزان مصرف‌گرایی در بین جوانان 11 تا 31 ساله تهرانی نسبتاً بالاست؛ به صورتی که تنها 21 درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و 33 درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.

به گزارش ایسنا، در دهه‌های اخیر، جامعه ایران شاهد یک نوع گرایش عمده به مصرف‌گرایی بوده است . مطابق با این روند، مصرف تمامی طبقات اجتماعی را درگیر کرده و به نظر می‌رسد آنچه به رشد و تقویت مصرف‌گرایی کمک کرده نقش و غلبه رسانه‌ها و تبلیغات است.
به منظور کنکاش پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران، تیم پژوهشگران متشکل از محمدرضا حسینی (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره))، منوچهر علی‌نژاد (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یزد) و محمد پیری‌نژاد (کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره)) پژوهشی را در بین 400 نفر از جوانان 11 تا 31ساله شهر تهران انجام داده‌اند.
این پژوهش که به روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه انجام شده، بازه سنی 11 تا 31 سال را به صورت هدفمند و در راستای هدف تبیین مصرف‌گرایی در بین جوانان انتخاب شده و در عین حال روش نمونه‌گیری آن ترکیبی از خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی ساده است.
تحقیق حاضر بیان می‌کند که تبلیغات رسانه‌ای، جهان مصرفی را جهان آرمانی معرفی می‌کنند و به مصرف کننده فشار می‌آورند تا مصرف کند و به مصرف خود شکل عقلانی نیز ببخشد. تبلیغات رسانه‌ای، ایدئولوژی مصرف را به واسطه تبلیغات گسترده و با شعار"میخواهم بخرم،چون هستم"، به عنوان ابزاری هویتی بر مصرف کننده تحمیل می‌کنند.
در این بین جوانان به دلیل داشتن روحیات و غرایز خاص و متنوع، جهت دهنده تولیدات مصرفی و مصرف کنندگان فعال جامعه تلقی می‌شوند. آنها سعی دارند لایه‌های مصرف مدرن را موشکافی کرده وتجربه‌های جدیدی به دست آورند.
این در حالی است که در فرآیند ساخت هویت در عصر مدرن، مصرف نقش محوری دارد و مردم حس هویت "چه کسی بودن" را از طریق آنچه که مصرف می‌کنند، تولید می‌کنند؛ مصرف را نباید همانند یک فرآیند زیستی و مادی تلقی کرد، بلکه مصرف بر یک کمبود مبتنی است.
از آن جایی که نظریات حوزه مصرف‌گرایی هر یک بخشی از واقعیت را پوشش می‌دهند، در تحقیق حاضر ترکیبی از نظریه‌های این حوزه مورد استفاده قرار گرفته تا تصویر کامل‌تری از مصرف‌گرایی را نشان دهد.
بدین ترتیب متغیر مدگرایی از نظریه زیمیل، متغیر بیان خود از نظریه وبلن و بودریار، متغیر ارزش‌های لذت جویانه از نظریه کمپل، متغیر مدیریت بدن از نظریه گیدنز و متغیر تبلیغات رسانه از نظریه مک لوهان و مارکوزه استخراج شده و در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است، که از این میان مختصر اشاره‌ای به نظریات بودریار می‌شود.
بر اساس ادبیات نظری این پژوهش، ژان بودریار دیدگاهی نوین و بدیع به پدیده مصرف دارد و معتقد است ارضای نیازهای مادی، محرک مصرف‌گرایی مدرن نیست. تخیل مصرف و میل به ارضا کردن این تخیل است که مصرف‌گرایی را می‌آفریند. از آنجا که خیال مصرف هرگز به انتها نمی‌رسد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز پایانی ندارد.
یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد هرچه میزان گرایش به خود اظهاری (بیان خود)، مدگرایی، گرایش به ارزش‌های لذت‌جویانه، تمایل به مدیریت بدن و تحت تأثیر تبلیغات رسانه‌ای بیشتر باشد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز بیشتر خواهد بود . این یافته‌ها، مؤید تأیید فرضیه‌ها و به تبع، نظریه‌های مورد استفاده است.
این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد میزان مصرف‌گرایی در بین نمونه مورد بررسی نسبتاً بالاست به صورتی که تنها 21 درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و 33 درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.
در مورد سایر متغیرهای تحقیق نیز می‌توان گفت اکثر پاسخ‌گویان دارای میزان متوسط و حد بالایی از خرید با هدف بیان خود، مدگرایی، لذت بردن از خرید، مدیریت بدن و تأثیرپذیری از تبلیغات رسانه‌ای بوده‌اند.
محققان این پژوهش در پایان ضمن اشاره به رابطه و تأثیرمُدگرایی بر مصرف‌گرایی و ذیل راهکارهای تحقیق، پیشنهاد کرده‌اند حتی‌الامکان اقدامات لازم در جهت استفاده از مُدهای مبتنی بر فرهنگ ایرانی و اسلامی به عمل آید.
آن‌ها معتقدند با توجه به گسترش مصرف‌گرایی و نقش جوانان دراین پدیده، انتظارمی‌رود برای پرهیز از این وضعیت برنامه‌های سرگرم‌کننده ازجمله برنامه‌های تفریحی و ورزشی برای جوانان محلات در نظر گرفته شود تا کمتر به فکر خرید و گرایش به مصرفگرایی و معرفی خود از طریق مد و مصرف باشند .
محققان پژوهش همچنین توصیه کرده‌اند باتوجه به تاثیرگذاری و نفوذ رسانه‌های جمعی در سبک زندگی و همچنین نقش تبلیغات رسانه‌ای در گسترش مصرف‌گرایی، راهکارهایی اندیشیده شود که ضمن ارتقای سواد رسانه‌ای، با روش‌هایی همچون تغییر گروه مرجع جوانان و فراهم کردن ساختارهای اجتماعی در جهت دعوت جوانان به فعالیت های مثبت اجتماعی، اثرات رسانه‌ها را خنثی یا کاهش داد. از سوی دیگر، بخش بزرگی از برنامه‌های صداوسیمای کشور ما مبتنی بر ترویج مصرف‌گرایی است و باید دراین باره فکر و از آن پیشگیری کرد؛ بنابراین، لازم است نقش وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ها در زمینه فرهنگ‌سازی و ارائه آگاهی درست در مورد مصرف وپرهیز از مصرف‌گرایی موردتوجه قرار گیرد.
به گزارش ایسنا، مقاله "مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران" در شماره 13 دوفصلنامه "پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر"، در پاییز و زمستان 97، به چاپ رسیده است.
انتهای پیام


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دختران بیش از پسران بدنبال دوست‌یابی در فضای مجازی

چرا از کربوهیدرات‌ها می‌ترسیم؟

هزینه‌های مردم چقدر زیاد شده است؟

وقوع زلزله 5.2 ریشتری در استان هرمزگان

شنیون دخترانه ملیح و ساده

رفتارم باید چگونه باشه که خواستگار منو قبولم کنه؟

مدل های جدید و خاص مانتو عید 99

پلیس توپ‌پُر آمد

امحا 10 تن داروی تاریخ گذشته

سیل همدلی برای کمک به سیستان و بلوچستان

مردم تهران از سفر غیرضروری به مناطق شمالی و کوهستانی خودداری کنند

عقب‌نشینی اصغری از ادعای «ورود بی‌سابقه‌ترین موج سرما»

برف جاده‌ های 15 استان را دربرگرفت

وزارت جهاد کشاورزی درباره مصرف شیر و لبنیات خاطر جمعی داد

وزیر بهداشت: موضوع آلودگی شیر برای تخریب ذهنیت مردم بود

یک روش بسیار ساده برای پاک کردن اصولی مبلمان چوبی

چطور ذهن مان را آرام کنیم؟

ایده های خلاقانه در خلق تابلوی هنری

دستگیری دزدان دریچه های فاضلاب

تقدیر نیروی انتظامی از سرباز وظیفه فداکار

اقدام تحسین برانگیز معلم‌های آینده

اقدام جالب سپاه ثارالله

دوقلوهای بدشانس!

احتمال هجوم ملخ‌های صحرایی به استان بوشهر

زد و بند برخی پزشکان با برندهای خاص

خروج قطار بندرعباس -تهران از ریل؛ حادثه به خیر گذشت

تصمیم برای کاهش آلودگی هوا در کلانشهرها

زن هزار چهره به دام افتاد

آموزش گل برجسته دوزی روی پارچه

آینه دوزی برای مبتدی ها، هنری سنتی از دختران صبور بلوچ

زاینده‌ رود زنده شد

اعلام آمادگی وزیر نیرو برای بارش‌ های شدید در روزهای آینده

پولشویی از طریق خرید ارز دیجیتال

ساخت کاردستی با سی دی های قدیمی

علل، نشانه ها و درمان عفونت زنانه

سلام نظامی دانش‌آموزان به پرچم ایران

عجیب‌ترین سرقت‌ها در تهران

ثبت اولین مشاهده گربه وحشی در منطقه حفاظت شده باشگل قزوین

درخواست سازمان مدیریت بحران کشور از استانداران 20 استان؛ کولاک شدید در راه است!

10 روش اضطراری برای توقف فوری استرس!

وابستگی به خانواده بعد از ازدواج

پیکر فرمانده شهید بسیج دارخوین فردا تشییع می شود

شرق آسیا در آستانه شیوع یک ویروس مرموز؟

دستگیری 649 سارق و مالخر در پایتخت

مردم با اطمینان لبنیات مصرف کنند

کلاهبرداری 25 میلیارد ریالی از زن چینی در گیشا

جاسازی 10 کیلو تریاک داخل قابلمه

شلیک می‌کردی یا نه؟

صدایش می­زنند «سردار مریم»

آموزش تصویری کادو کردن جعبه و کتاب