آریا بانو

آخرين مطالب

اصلاً چرا بانوی آوازخوان؟ / یادداشت منصور خلج بر نمایش "بانوی آوازه خوان" نوشته‌ وجری معووض (معود) به کارگردانی علیرضا کوشک‌جلالی

اصلاً چرا بانوی آوازخوان؟ / یادداشت منصور خلج بر نمایش "بانوی آوازه خوان" نوشته‌ وجری معووض (معود) به کارگردانی علیرضا کوشک‌جلالی
  بزرگنمايي:

آریا بانو - منصور خلج: این است وظیفه کارگردان با یک متن؟


سرویس تئاتر هنرآنلاین: برتولت برشت در کتابش تحت عنوان "درباره تئاتر" چنین می‌گوید: زمانی پیش باغبانی کار می‌کردم، روزی باغبان یک قیچی به دستم داد و از من خواست که یک بوته‌ غار را مرتب کنم. بوته در گلدان بود و می‌بایستی برای جشن به شکل کُره درمی‌آمد. من فورا شروع به کار و به بریدن شاخه‌های اضافه پرداختم. ولی هرچه قدر سعی می‌کردم آن را به‌صورت کره دربیاورم، کمتر موفق می‌شدم، اول از یک‌ طرف و بعد از طرف دیگر بیش‌ از حد قیچی کردم و بالاخره وقتی به‌صورت کره درآمد، کره‌ بسیار کوچکی شده بود.
باغبان نومیدانه گفت: بله این کره است ولی بوته نهال به آن بزرگی کو؟
برشت در ادامه می‌گوید بعضی از این هنرمندان در پی یافتن "شکل"، "محتوا" را فراموش می‌کنند.
اما من قبل از تماشای "بانوی آوازخوان" دو ترجمه این اثر وجدی معود را خواندم. یکی با نام "آتش‌سوزی‌ها" با ترجمه محمدرضا خاکی و دیگری با نام "بانوی آوازخوان" با ترجمه علیرضا کوشک‌جلالی، یک نمایش با دو عنوان. درواقع این نمایش دومین قسمت از یک چهارگانه نمایشی است که وجدی معود با هوشمندی به مسائلی همچون هویت انسانی، تجاوز، ظلم، بی‌عدالتی، عشق، انتقام و بی‌دادی که بر مردم خاورمیانه طی جنگ و نسل‌کشی که در زادگاه نویسنده یعنی جنوب لبنان اواخر قرن بیست رفته است، در 38 تابلو به تصویر کشیده شده است. خط داستانی اثر از عشق دختری مسیحی و جوانی مسلمان که به ضرب گلوله افراطیون مسیحی کشته می‌شود و سپس سیر حوادثی که همچون آواری بر سرمردمان این دیار فرو می‌ریزد که یکی از آن‌ها زنی است با نام نوال مروان و دو فرزندش سیحون و ژان انسان‌هایی دردکشیده و مچاله شده با وصفی بی‌انتها از بی‌عدالتی و تحقیر.
پیشاپیش می‌گویم که این مختصر به‌هیچ‌وجه قصدم نقد یا تاویل نمایش "بانوی آوازخوان" (اصلاً چرا بانوی آوازخوان؟) نیست و یا کارگردانی آن، چرا که آقای کوشک‌جلالی با جرح‌ و تعدیل‌هایی که از نمایشنامه ستودنی وجدی معود به عمل‌ آورده به همراه حذف چند تابلو مهم و چند شخصیت تأثیرگذار در پایان تماشاگر را با اجرایی سردرگم و گاه آزاردهنده، بدون ابداعی در طراحی صحنه، لباس و موسیقی، جایی برای نقد نمی‌گذارد و تنها این سؤال در ذهن مخاطب باقی می‌ماند که کارگردان چگونه خود را مجاز می‌داند تا اثری فاخر از نویسنده‌ای هوشمند را که با دقت‌نظر در چینش شخصیت‌ها، دیالوگ‌های پالایش‌یافته و تأثیرگذار و توالی صحنه‌های نظم یافته را به اجرایی محتوازدا و در فضایی غیرقابل تشخیص، مقابل دیدگان ما عرضه کند و داعیه جهانی بودن نیز داشته باشد.
این است وظیفه کارگردان با یک متن؟
منصور خلج 28 تیر ماه 1398
درباره تئاتر برتولت برشت ترجمه فرامرز بهزاد، خوارزمی 1357


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چهره ها/ لحظه هایی از تمرینات لیندا کیانی

چهره ها/ امید حاجیلی جوان از زاویه دوربین همسر علیرضا عصار

چهره ها/ زندگی شخصی و خصوصی مهراب قاسمخانی

چهره ها/ تولد بازی به سبک محسن مسلمان

آیا داوران اسکار فیلم‌ها را تماشا می‌کنند؟

ماجرای ساخت سریال حاج‌قاسم سلیمانی در تلویزیون/ شروع تولید «بانوی سردار2»

چالش جدید صوت و تصویر فراگیر

انتقاد هیلاری کلینتون از اسکار

چهره ها/ بهرام رادان سال 99 با گربه سیاه می آید

محمدحسین لطیفی با سینا مهراد همبازی شد

سمانه پاکدل و همسرش هادی کاظمی

امیرحسین صدیق با تیپ «کتونی زرنگی»

چرا سناریوی تحریم جشنواره به بن‌بست خورد؟

سقوط آزاد کمدی موزیکال «گربه‌ها» در گیشه سینمای جهان

چهره ها/ عصر تئاترگردی لیندا و کیاینا

چهره ها/ نیمرخ هنری روشنک عجمیان

چهره ها/ نیلوفر شهیدی با نمایش زری سلطان در جشنواره تئاتر فجر

چهره ها/ تبریک مستانه مهاجر برای تولد آناهیتا درگاهی

داوران امسال جشنواره فیلم فجر چه تخصص هایی دارند؟

از رونمایی پوستر «مردن در آب مطهر» تا چند خبر سینمایی دیگر

«پدر طالقانی» به ایستگاه پایانی رسید

چهره ها/ تیپ چرم پوش مریم معصومی در آسانسور

جشن منتقدان سینما برگزار نمی‌شود/ 10 بهمن زمان اعلام برگزیدگان

واقعیت ماجرای اظهارات سیاسی مهناز افشار

حضور یک «دوزیست» در جشنواره فیلم فجر!

چهره ها/ سلفی آینه ای المیرا دهقانی

افتتاح 7 سالن تازه در پردیس ملت

چهره ها/ لقمه شو در کنار آقای مجری

تله فیلم «زعفرانی» به تدوین رسید

اظهارات سیاسی مهناز افشار به تحریک محسن تنابنده بوده است؟

محمدرضا طالقانی در روز تولدش به «چهل تیکه» می‌آید

چهره ها/ خانم مجری قهر کرده از تلویزیون در اتاق گریم

چهره ها/ مصائب کارگردان سریال «سلمان فارسی» برای فیلمبرداری!

چهره ها/ فلور نظری در پشت صحنه «اولین امضا برای رعنا»

بی اعتنایی تماشاگران به پربازیگرترین فیلم روی پرده

تازه ‌ترین تیزر فیلم سینمایی «جهان با من برقص»

سارا رسول‌زاده به «هفت» پیوست

5 فیلم و 4 شانس «سیمرغ» برای مدیر جلوه های ویژه

حضور سلطان حاشیه در دادگاه انقلاب

سریال «نفوذ» پاییز 99 پخش می‌شود

از حکایت سحر و جادو تا استانداردهای لازم در جشنواره فیلم فجر

آیا محسن تنابنده مقصر حواشی مهناز افشار است؟!

پوستر «مردن در آب مطهر» رونمایی شد

تدارک ویژه شبکه مستند برای دهه فجر

فیلم سینمایی «23 نفر» در شهر‌های فاقد سینما اکران می‌شود

«1917»؛ مدعی دریافت اسکار 2020

حاتمی‌کیا، مجیدی و تبریزی رکورددار سیمرغ مردمی

داورانی که از داور شدن بی‌خبرند

«عاشقانه 2» با گلزار و بدون مهناز افشار

پیشکسوت محبوب کشتی مهمان برنامه چهل تیکه