آریا بانو

آخرين مطالب

ایران در آستانه وضع بحرانی جمعیتی مقالات

ایران در آستانه وضع بحرانی جمعیتی
  بزرگنمايي:

آریا بانو -
ایران در آستانه وضع بحرانی جمعیتی
٩٣١
٠
برنا / جمعیت به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌های توسعه و قدرت ملی به حساب می‌آید. جمعیت جوان در یک کشور، ظرفیت‌ها و منابع موجود را به کار می‌گیرد و کشور را در جهات مختلف به پیشرفت می‌رساند.
در نبود نیروی انسانی، هر چند هم یک کشور دارای منابع طبیعی و سرمایه‌های فراوان باشد، هیچ فایده‌ای نخواهد داشت و تنها به صورت بالقوه باقی خواهند ماند بنابراین مسائل جمعیتی باید در هر کشوری جزو مسائل اصلی و اولویت‌های سیاست‌گذاری باشد و برای آن برنامه‌ریزی صحیح انجام گیرد
با بررسی ابعاد جمعیت در ایران به نتایج خوبی دست نمی‌یابیم؛ این مسئله در کشور اگر جزو اولویت‌ها قرار نگیرد و سیاست‌های درستی در این راستا اتخاذ نشود، به یک بحران حل نشدنی تبدیل می‌شود.از دهه 70 به بعد سیاست‌های کنترل جمعیت به صورت گسترده‌ای در کشور عملیاتی شد؛ در اثر تداوم این سیاست‌ها، نرخ جمعیت ایران به زیر نرخ جانشینی رسید؛ با وجود تجدیدنظر در سیاست‌های تنظیم خانواده، هنوز هم نرخ جمعیت به حد جانشینی نرسیده است!
تداوم این پدیده منجر به پیری جمعیت می‌شود و هنگامی که نسل کنونی در دوران سالمندی قرار گیرد، نسل پشتیبان کم جمعیت و ضعیفی خواهد داشت.این مسئله خود منجر به ایجاد بحران صندوق‌های بازنشستگی و روابط بین نسلی می‌شود؛ آمارهای چند سال اخیر نشان می‌دهد، هنوز جمعیت به حد جایگزینی نرسیده است و سیر نزولی خود را ادامه می‌دهد؛ حامد برکاتی، مدیرکل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت، از کاهش سالانه 40 هزار تولد در سال 95 و 96 خبر داد. وی همچنین روند صعودی رشد جمعیت را به دلیل سیاست‌گذاری کلان جمعیتی و شرایط جمعیتی دهه 60 می‌داند، به طوری که اوج فرزندآوری دهه شصتی‌ها در سال 1395 بوده‌ است.
آمار سالمندان و میان‌سالان در کشور، در شرایط پایین بودن نرخ باروری قابل تامل است؛ براساس آمار سرشماری سال 95 سهم میان‌سالان از کل جمعیت به 44.8 درصد رسیده و نمود این واقعیت است که حدود 51 درصد از کل جمعیت کشور را میانسالان و سالمندان تشکیل می دهند همچنین ناباروری مسئله اساسی در شکل‌گیری بحران پیری است.معاون درمان بهداشت، دکتر قاسم جان بابایی، از 3 میلیون زوج نابارور اطلاع داد که 15 درصد از زوج‌های کشور را تشکیل می‌دهند؛ وی نیز از افزایش 88 هزار زوج نابارور به این تعداد، خبر داد؛ با وجود هنگفت بودن هزینه‌های درمان ناباروری، هزینه‌های آن تحت پوشش بیمه سلامت قرار ندارد.
علاوه بر آمار جمعیتی و ناباروری، آمار ازدواج تامل برانگیز است و به صورت مستقیم بر روی جمعیت تاثیر می‌گذارد؛ سن ازدواج در سال‌های اخیر بالا رفته است و برای دختران به 24 سال و پسران به 29 سال رسیده است. با وجود این میانگین سنی، هر زوج کمتر از 11 سال برای فرزندآوری زمان دارند.هر زوج به طور میانگین برای تولد فرزند اول خود 5.2 سال تاخیر دارند. سن مناسب برای بارداری نیز 18 تا 35 سالگی است! با این شرایط فرصت برای فرزندآوری برای زوج‌ها کم می‌شود و به تبع آن میزان فرزندآوری پایین می‌آید. از سوی دیگر میزان ازدواج‌ها در سال‌های اخیر کاهش پیدا کرده و به میزان تجرد قطعی افزوده شده‌ است؛ براساس آمارها در دوره 8 ساله 89 تا 96 میزان ازدواج‌ها در کشور 30 درصد کاهش داشته‌ است. تجرد قطعی نیز برای مردان به دو برابر و برای زنان به بیش از سه برابر رسیده‌ است.
این موارد در حالی است که کشورهای دیگر جهان که با بحران‌های جمعیت روبه‌رو شدند، سیاست‌های متعددی در این راستا به اجرا کردند برای مثال کشور انگلیس، برای رفاه حال مادران شاغل، مرخصی با حقوق دوران بارداری در نظر گرفته‌است؛ این حقوق از 3 ماه قبل از تولد تا 7 ماه بعد از تولد پرداخت می‌شود همچنین اگر یک مادر هیچ فرزند زیر 16 سالی نداشته باشد و باردار شود یک هدیه 500 پوندی دریافت می‌کند.مزایای مسکن نیز در این کشور برای کسانی تعلق می‌گیرد که درآمد کمی دارند یا اجاره‌نشین هستند؛ این مزایا به وضعیت سنی و سرمایه و درآمد فرد متقاضی بستگی دارد؛ در سال 2016، 4.7 میلیون نفر در انگلیس از مزایای مسکن بهره‌مند شده‌اند.
کشور ترکیه نیز در سال‌های اخیر برای مسئله جمعیت و خانواده سیاست‌های متعددی اتخاذ کرده است برای مثال در این کشور زنانی که در معرض زایمان هستند و فرزندان زیر 18 سال آنان همه خدمات درمانی شامل بستری و سرپایی را از بیمه سلامت بدون هیچ پیش‌شرطی دریافت می‌کنند؛ درمان ناباروی و مرخصی برای زایمان برای مادران شاغل نیز از جمله سیاست‎های دیگر ترکیه در این جهت است.در حالیکه در سال 1393 سیاست‌های کلی جمعیت از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد، هنوز برای مسائل جمعیتی و ازدواج در ایران سیاست‌گذاری نشده است و خلا سیاست و قانون‌گذاری در این مسئله احساس می‌شود؛ نهادهای حاکمیتی در این راستا باید برای تسهیل ازدواج جوانان سیاست‎هایی از قبیل وام ازدواج مناسب و حمایت از مسکن جوانان اجرا کنند همچنین برای ناباروری زوج‌های کشور باید خدمات درمانی دولتی ارائه شود تا تمام هزینه هنگفت این مسئله بر روی دوش آنان نباشد.
حمایت از حقوق مادران نیز از جمله کارهایی است که باید به صورت جدی در دستورکار مجلس و دولت قرار گیرد؛ وجود مهدکودک در دانشگاه‌ها و موسسه‌ها برای مادران محصل و شاغل، مرخصی برای زنان باردار و حمایت از مشاغل خانگی از جمله کارهای موثر در این راستا است.در شرایطی که جریانی خاص سعی در زیر سؤال بردن نقش والای مادری دارند و از هیچ کاری در این جهت دریغ نمی‌کنند، مجلس و دولت با حمایت‌های موثر خود از مادران باید در مقابل این جریان انحرافی بایستد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

جای خالی سیاست‌های پیشگیرانه در قبال خشونت علیه اطفال

مراحل احساسی طلاق برای مردان؛ پیش و پس از آن

زیبایی مهم است اما همه‎ چیز نیست

مهم‌ترین معیارهای ازدواج کدامند؟

ابتلا به سرطان و ناباروری کمتر با مصرف بیشتر غذاهای خانگی

معاون وزیر بهداشت: خودکشی در مردان متاهل کمتر است

چرا ورزشگاه مسأله زنان شده است

دلیل بی‌خوابی در زنان بالای 40 سال چیست؟

بذر توسعه در زمین شاد مدارس

5 فایده‌ سلامت‌بخش که به آب کرفس نسبت می‌دهند

11 دلیل برای اینکه بیشتر به دندان‌هایتان توجه کنید

علائمی که خبر از سکته حاد قلبی می‌دهد

والدین استفاده از فضای مجازی را به عنوان امتیاز برای کودکان درنظربگیرند

افزایش سالمندان تنها

صبح زود مدرسه رفتن برای کودکان مضر است یا مفید؟

خودخوری زنان را می‌ کشد

مردان در خودکشی جدی‌تر هستند یا زنان؟

ارتباط سطح نمرات دانش‌آموزان با میزان استفاده از گوشی‌های هوشمند

ارتباط استرس در بارداری و بروز اختلال شخصیتی در کودک

خشونت چطور اتفاق می‌افتد؟/خشونت خانگی را بهتر بشناسیم

چرا جوانان به سمت اعتیاد می‌روند؟

6 عامل کمتر شناخته شده‌ای که باعث خرابی دندان‌ها می‌شوند

آیا خانواده‌های ایرانی کوچک شده اند؟

چرا نوزادان اشک و عرق ندارند؟

حل معضل اعتیاد؛ محتاج تأملات و پژوهش‌های دقیق

خطری به نام نازپروردگی در خانواده های ایرانی

درمان سرطان خون در شیراز با خون بند ناف برای اولین بار در ایران!!

قدرت استتار زنان اوتیسمی

همه راه‌های درمان ناباروری در مردان

سیاه‌ ترین رنگ سیاهی که تا کنون دیده اید را ببینید!!

کودک همسرهای آمریکایی سالانه چه تعداد نوزاد به دنیا می آورند؟

تلاش‌های اروپایی برای تشویق به فرزند آوری

رازهای طراحی یک شخصیت منفی ایده‌آل

علت لاغر نشدن با وجود ورزش کردن چیست!؟

علت‌های عجیب آکنه در بزرگسالان و پیشگیری از آن

راهکارهایی برای پیشگیری از خشونت علیه زنان

8 روش عالی برای افزایش ضریب هوشی

چگونه به بیماران سرطانی روحیه دهیم؟

چرا ازدواج دیر هنگام در جامعه افزایش یافته است؟

چگونه به سوالات مذهبی کودکان جواب دهیم؟

زیبایی‌شناختی پوشش در اسلام

آیا برقراری رابطه جنسی در دوران نامزدی مجاز است؟

تاثیر ازدواج زودهنگام بر سلامت جنسی کودکان

پیشگیری اصل اساسی در مبارزه فراگیر علیه اعتیاد و مصرف مواد مخدر

راز لاغری سالم کشف شد!

بد و خوب تعیین جنسیت جنین

پروژه‌ اتحادیه اروپا برای ایمنی فناوری‌های نانوپزشکی

نتایج جدیدترین تحقیقات: همجنس‌گرایی تحت تاثیر یک ژن خاص نیست

علائم عقیم بودن در زنان و مردان

انجام چه اعمالی در 10 روز اول ماه محرم سفارش شده است؟