آریا بانو

آخرين مطالب

نگاهی به ترجمه شاعرانه آزاد ماتیان از حافظ به زبان ارمنی مقالات

نگاهی به ترجمه شاعرانه آزاد ماتیان از حافظ به زبان ارمنی
  بزرگنمايي:

آریا بانو - ایبنا / آزاد ماتیان نویسنده، شاعر و مترجم ارمنی و استاد دانشگاه اصفهان که اکنون ساکن آمریکاست، در سال 1386 و پس از ترجمه کتاب «فغان نامه گرگوار» اثر شاعر و روحانی ارمنی «گرگوار نارکاتسی»، اقدام به ترجمه غزل‌های حافظ به زبان ارمنی کرد. ترجمه او از غزل‌های حافظ (به زبان ارمنی) توسط انتشارات تحقیقات نظری اصفهان در سال 1386 در 250 صفحه جیبی (شومیز) و با قیمت اولیه 2150 تومان منتشر شد.
کتاب را از پیشخوان کتاب‌فروشی برمی‌دارم؛ حافظ با ترجمه ارمنی ماتیان و با قیمت 15 هزار تومان. کنجکاو می‌شوم که بیشتر، از این کتاب نفیس جیبی اما کم‌حجم بدانم.
حافظ شیرازی نامی آشنا برای همه دوستداران ادبیات در همه جای دنیا است. کمتر کسی را می‌توان یافت که با نام او و غزل‌هایش آشنا نباشد. ارامنه نیز که از ساکنان ایران و اصفهان هستند و خیلی از آن‌ها دل‌بسته این وطن دوم، در طول سالیان گذشته اشعار حافظ را بارها به‌صورت پراکنده به زبان ارمنی ترجمه کرده‌اند.
نخستین‌بار در غزل‌های این شاعر بزرگ به‌کوشش و ترجمه آشوت میناسیان به زبان ارمنی در ایران منتشر شد. آزاد ماتیان نویسنده، شاعر و مترجم ارمنی و استاد دانشگاه اصفهان که اکنون ساکن آمریکاست، هم در سال 1386 پس از ترجمه کتاب «فغان‌نامه گرگوار» اثر شاعر و روحانی ارمنی گرگوار نارکاتسی، اقدام به ترجمه غزل‌های حافظ به زبان ارمنی کرد.
او 40 سال در دانشگاه اصفهان ادبیات ارمنی درس داده و اکنون ساکن آمریکا شده است. از ماتیان کتاب‌های شعر «گل‌های کویر»، «آهنگ بی‌انقطاع»، «نشان جهان» و قطعه شعرهای طنز با نام مستعار «زادور اوقلی» به زبان ارمنی انتشار یافته است. او کتاب «فغان نامه گرگوار نارکاتسی» را نیز به فارسی برگردانده و البته شعرهایی از خیام را علاوه بر حافظ به ارمنی ترجمه کرده است.
شاعری که شیفته ادبیات کلاسیک است
ماتیان سال 1321 خورشیدی (1942 میلادی) در تهران به دنیا آمد. پدرش «زادور» و مادرش «ساپت» نام داشتند. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در شهر آبادان گذراند و فارغ‌التحصیل دانشکدهٔ زبان و ادبیات ارمنی اصفهان شد. وی همچنین فارغ‌التحصیل بخش ارمنی دانشکده زبان‌های زنده دنیا پاریس است و در دانشگاه سوربن موفق به کسب دکترای ادبیات تطبیقی شد.
آزاد ماتیان از سال 1351 خورشیدی در دانشکدهٔ زبان و ادبیات ارمنی دانشگاه اصفهان به تدریس مشغول شد. وی در سال 1381 خورشیدی (2002 میلادی) به‌خاطر ترجمه کتاب به کسب مدال طلا در گردهمایی نویسندگان ارمنی جهان در ارمنستان را کسب کرد.
شأنی ندارم / هفت‌پشتم آواره بوده‌اند / خانه‌ام را چون لاک‌پشت بر دوش می‌کشم / نه، خانه‌ام را، چون شاعر، درون خویش حمل می‌کنم / و چه‌بسا خود راهش را گم می‌کنم ...
این قطعه شعری سروده ماتیان است که اشاره به کوچ ارامنه به نواحی مرکزی ایران دارد.
ماتیان به گفته خودش در نوجوانی شیفته ادبیات شده و شعرهایی رمانتیک می‌سروده است. نظیر این‌:
چه زود از زبان اندازه و عدد دل‌زده شدم / در این دنیا همه‌چیز اندازه و شکل معین داشت / و من احساس کردم که مسائلی هستند بسی بغرنج‌تر از تسخیر فضا / روح انسان قابل‌اندازه‌گیری نبود / و من می‌خواستم راهی بگشایم نه از ستارگان به ستارگان / که قلب‌ها به قلب‌ها ….
و پس از اتمام تحصیلات تکمیلی در فرانسه، برای تدریس در دانشگاه اصفهان که روزگاری دانشجویش بوده، راهی این شهر می‌شود.
در «فاصله دو کوچ» نام مستندی از مرحوم روبرت صفاریان است که قصه زندگی نه‌تنها آزاد ماتیان که ارامنه را روایت می‌کند. ارامنه‌ای که نیاکانشان به امر شاه‌ عباس صفوی مجبور به ترک خانه و کاشانه خود در ارمنستان می‌شوند و در نقاط مختلف ایران ازجمله جلفای اصفهان اسکان می‌یابند.
جلفا در گذر زمان توسط ارامنه مهاجر، آباد می‌شود. یکی از نشانه‌های این آبادانی، ساخت ابنیه و کلیساهایی بی‌نظیر است. دوربین صفاریان، ماتیان را در این کلیساها، میدان‌ها و موزه‌های اصفهان خانه ماتیان و دوستانش و ... دنبال می‌کند و او از زندگی، کارها و دغدغه‌هایش می‌گوید.
آزاد ماتیان در نشستی در کتاب‌فروشی «آبریل» در شهر ارمنی‌نشین گلندل در لس‌آنجلس آمریکا با اشاره به دلیل انتخاب غزل‌های حافظ برای ترجمه به مفهوم والای عشق در آثار این شاعر بزرگ ایرانی اشاره و گفت: آنچه ارامنه ساکن آمریکا را علی‌رغم فاصله جغرافیایی همچنان با اشعار حافظ پیوند می‌دهد، عشق الهی و نمادینی است که در همه اشعار حافظ به‌نوعی شاهد آن هستیم. پس از شناساندن «فغان نامه گرگوار» به فارسی‌زبانان، تلاش کردم تا با ترجمه و انتشار اشعار حافظ، ارمنی زبانان را با غزل‌های این شاعر بزرگ ایرانی آشنا کنم».
آخرین کتاب ماتیان کتاب «نشان جهان: گزیده‌ اشعار» است که آن نیز در سال 1397 توسط روبرت صفاریان به زبان فارسی ترجمه‌ و منتشر شده است.
غزل‌های حافظ به زبان ارمنی با دکلمه آیدا سرکیسیان
ترجمه ارمنی اشعار حافظ و خیام با استقبال چشمگیری مواجه شده و فعالان ادبی ارمنستان بر این باورند که باید آثار فارسی بیشتری به ارمنی ترجمه شود.
در کنار ترجمه آزاد ماتیان، غزل‌های حافظ به دو زبان فارسی و ارمنی در قالب لوح فشرده توسط نمایندگی فرهنگی ایران در ایروان منتشر شده است.
این مجموعه توسط آیدا سرکیسیان در سال 1384 از گویندگان مشهور ارمنی دکلمه شده و همراه با کتابچه به دو زبان فارسی و ارمنی به مراکز ایران‌شناسی، کتابخانه‌ها و شخصیت‌های فرهنگی ارمنستان اهدا شده است. در این مجموعه 18 غزل از غزلیات حافظ شیرازی به زبان ارمنی به چشم می‌خورد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

با معنای علائم روی بسته محصولات آرایشی بهداشتی آشنا شوید

امیدی تازه برای درمان قطعی آلزایمر

شامپانزه‌ها هم تا آخر عمر از یتیم بودن رنج می‌کشند!

فناوری ساخت چسب دندان در داخل کشور فراهم شد

خبر خوب برای عینکی ها؛ تاثیر خارق‌العاده استفاده از عینک در پیشگیری از ابتلا به کرونا

الهلال نیاید، 3-0 به نفع شهر خودرو می‌شود!

اعلام حالت اضطراری در تیم الدحیل پیش از رویارویی با پرسپولیس

الشرطه حریف سرسختی برای استقلال است

اسطوره الهلال مقابل شهرخودرو به دنیای فوتبال برمی گردد

نمره فنی متوسط سردار آزمون در دیدار با اورال

مهدی طارمی این شکلی برای پورتو پنالتی گرفت

تعریف و تمجید سرمربی پورتو از طارمی

جواد نکونام با شماره‌ای عجیب در شب تلخ بازی بحرین

چرا استقلال شفاف نیست؟

آیا مجوز لیگ کشتی به قوت خود باقی می‌ماند؟

حضور دو اسنوکر باز ایرانی در مسابقات مسترز اروپا

بازی کردن کنار دیاباته لذتبخش است

من مهدی رحمتی هستم؛ یک سرمربی!

قاضی و مهربان علیه رکورد تاریخی ایران در آسیا

رقابت‌های تکواندو در سال 2020 لغو شد

نیکبخت: در فوتبال ایران باید دستت با دلال‌ها در یک کاسه باشد

برکناری یک مدیرعامل شکست خورده در نامه‌ای به فدراسیون فوتبال

نیمکت‌نشینی، تلنگر به نوراللهی!

گل‌محمدی: از اول هم با الدحیل بازی داشتیم نه بن‌عطیه!

نصف تیم ملی در نصف جهان!

پاگشای استقلال در آسیا/ زور شهرخودرو به الهلال نصفه و نیمه می‌رسد؟

اولین خرید لیگ برتری رضا مهاجری برای مس

قلی زاده: رک و ساده؛ همه چیز  فوق العاده

پرسپولیس منتظر یک نمایش عادی از خلیفه ابوبکر!

الدعیه: ای اف سی هوای ایرانی‌ها را دارد!

شاعرانه/ "تلخ کنی دهان من قند به دیگران دهی" از مولوی

تهدید فریدون مشیری برای خواندن «کوچه»

درس‌های مهم از «هنر خوب زندگی کردن» به روایت آندره موروآ

به بهانه بازپخش خانه سبز؛ سبد سبد ستاره

چرا برخی افراد به بادمجان آلرژی دارند؟

داستان آرامگاه رضاشاه که منفجر شد/ آمیزه‌ای از معماری سنتی و مدرن

اقدامات موثر شهرداری اردبیل در مدیریت پسماند تداوم یابد

پاکسازی جاده آبشار یاسوج از پسماند به مناسبت روز جهانی پاکسازی

اقدامات پیشگیری از طاعون نشخوارکنندگان در بوشهر انجام می‌شود

بازدید معاون سازمان محیط زیست به اتفاق اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس از واحدهای صنعتی ملایر

مردم هنوز نمی‌دانند سینماها باز است!

بازی نعیمه نظام دوست و زیبا بروفه پانزده سال پیش در سریال ریحانه

زندگی‌های کودکان کار با طعم «شکلات تلخ»

چهره ها/ نظر بهرام رادان درباره اسب و سوارکاری

چهره ها/ روزبه نعمت اللهی و رنج و غصه چندساله

واکنش حامد بهداد بازیگر دل به تذکر درباره ماسک نزدنش

از «قطع ید» که حرف می‌زنیم، از چه حرف می‌زنیم؟

تأثیر خارق‌العاده استفاده از عینک در پیشگیری از ابتلا به کرونا

حدود 31 میلیون مبتلا به کرونا در جهان

«وای دل بی قرارم» را با صدای بهنام بانی بشنوید