آریا بانو

آخرين مطالب

بر جولان واژه‌های غربی باید خون گریست مقالات

بر جولان واژه‌های غربی باید خون گریست
  بزرگنمايي:

آریا بانو - خراسان / مدت‌هاست که موضوع ترجمه‌های ضعیف، بحث داغ محافل فرهنگی است؛ شرایط کرونایی هم مزید بر علت شده‌ است تا برخی ناشران ترجمه آثار مدنظرشان را، به مترجمان کم‌تجربه و شاید نابلد بسپرند و کار خراب‌تر از آن چیزی شود که قبلاً بود. دردآور این‌که ترجمه‌های جدید، باعث تغییر ذائقه شده‌است و جوان‌ترها را به خواندن متن‌هایی عادت می‌دهد که در آن‌ها، کمتر اثری از فخامت آثار گذشتگان به چشم می‌آید. برای صحبت در این زمینه، با استاد عزت‌ا... فولادوند تماس گرفتم؛ مانند همیشه با گشاده‌رویی و مهربانی هم‌صحبتی با مرا پذیرفت. آن‌چه می‌خوانید، چکیده گفت‌وگوی این مترجم نامدار و توانا با است.
اندر مصائب کرونازدگی
از استاد درباره کار یا کارهای جدیدش می‌پرسم. می‌گوید: کار جدیدی ندارم و راستش را بخواهید این خانه‌نشینی کرونایی، دیگر رمق و حوصله‌ای برای کارکردن باقی نگذاشته‌است. حتی اگر به لحاظ جسمی هم درگیر بیماری نشویم، در خانه‌ماندن و محروم‌شدن از دیدار دوستان و شرکت‌نکردن در محافل علمی، بار روانی سنگینی برای آدم دارد. این روزها مطالعه می‌کنم و البته، مشغول مطالعه کتاب‌های تاریخی هستم.
از ترجمه‌ها راضی نیستم
صحبت با استاد فولادوند، خیلی زود وارد موضوع ترجمه می‌شود. او از کیفیت ترجمه‌ها راضی نیست و اعتقاد دارد برخی که تعدادشان رو به افزایش است، کمیت را فدای کیفیت کرده‌اند و گاهی اشتباهاتی در ترجمه‌ها می‌توان یافت که نشان می‌دهد مترجم کاملاً نابلد است. استاد می‌گوید: اگر بخواهیم وضعیت بهتر شود، باید افراد مسلط به این مقوله را مسئول نظارت بر کیفیت کارها کنیم؛ رویکردی که متأسفانه خیلی جدی گرفته نمی‌شود. استاد از شمارگان پایین کتاب‌ها هم نگران است؛ این‌که رغبت به مطالعه در جامعه کمتر شده است و چنین رویکردی می‌تواند عوارض نامطلوبی درپی داشته‌باشد. به او می‌گویم: البته کتاب‌های شما هنوز هم هواخواهان خودش را دارد؛ اخیراً فلسفه کانت با ترجمه استاد فولادوند، دوباره و در سه هزار و 500 نسخه تجدیدچاپ شد؛ اثری که چندسال قبل به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برگزیده شده‌بود. بااین‌حال، استاد این اتفاقات را استثنایی می‌داند و اظهار امیدواری می‌کند که با برنامه‌ریزی درست مسئولان، شرایط به‌نحو مؤثری تغییرکند.
بی‌احترامی به زبان فارسی، از چه رو؟
موضوع صحبتم با استاد عزت‌ا... فولادوند دوباره به عرصه ترجمه باز می‌گردد. وقتی درباره اشتباهات رایج در نثرهای امروزی که به ترجمه‌ها هم رسوخ پیدا کرده‌است، صحبت می‌کنیم، صدای استاد تغییر می‌کند؛ با ناراحتی و بُغضی فروخورده می‌گوید: من واقعاً خون گریه می‌کنم که چرا ما این‌قدر نسبت به اصالت زبان فارسی و جایگاه آن، بی‌تفاوت هستیم و به آن بی‌احترامی می‌کنیم. این همه بی‌رغبتی از چه روست؟ واقعاً باید بر این اوضاع خون گریه کرد. عدم رعایت ساختارهای زبانی و استفاده نکردن از واژه‌های فارسی و به جای آن، به کاربردن ناصحیح و معوّج واژگان فرنگی، زبان مادری ما را به وضع بدی انداخته‌است. به استاد می‌گویم: شاید فضای مجازی در این زمینه نقش مؤثری داشته‌است؛ در این فضا هر کسی، با هر مقدار بضاعت نویسندگی، خود را نویسنده‌ای توانمند می‌داند و بی‌محابا از درست یا نادرست‌بودن آن‌چه می‌نگارد، به قلم‌فرسایی می‌پردازد.
چرا لاکچری؟!
او سخنم را تأیید می‌کند و می‌افزاید: آخر این خیلی مضحک است که ما، با این پیشینه فرهنگی و ادبی غنی، واژه‌های خارجی را با همان شکل کج و ناصحیح به کار ببریم. اخیراً در جاهای مختلف دیده‌ام که از واژه «لاکچری» خیلی استفاده می‌کنند و بدجوری سر زبان‌ها افتاده‌است؛ اولاً که تلفظ این واژه را اشتباه فهمیده‌اند؛ حرف «چ» در این واژه، تلفظی بین «ش» و «ژ» دارد و ثانیاً، مگر ما در زبان فارسی معادل و جایگزین مناسبی برای این واژه نداریم؟ مگر واژه «مجلل» چه ایرادی دارد؟ مگر «لاکچری» واژه تخصصی فیزیک اتمی است که نتوان برای آن معادل‌یابی کرد؟! برخی دوستان فکر می‌کنند استفاده از این واژه‌ها، نشان‌دهنده فرهیختگی است؛ زهی خیال باطل!
گنجینه غنی ادبیات فارسی
استاد به مناسبت نام روزنامه، گریزی هم به خراسان می‌زند و می‌گوید: زبان فارسی، یکی از غنی‌ترین گنجینه‌های ادبی را در سراسر دنیا دارد. در همین خراسان عزیزی که شما در آن فعالیت دارید، گوهرهای تابناک ادبیات فارسی زندگی کرده‌اند؛ کدام نویسنده یا شاعر فرنگی است که بتواند در برابر بزرگان ادبیات خراسان، از فردوسی بگیرید تا نخبگان ادبی عصر حاضر، قد عَلَم کند؟ وقتی برخی جوانان ما به سادگی از کنار این گنجینه‌های سترگ می‌گذرند و آثار آن‌ها را نمی‌خوانند، وضع همینی می‌شود که می‌بینید. ما نیاز داریم که نسل جوانمان، پیشینه فرهنگی خود را بهتر بشناسد؛ نیاز داریم که مترجمان جوان، بیشتر با آثار ادبی و فرهنگی این مرز و بوم سر و کار پیدا کنند. وضع خوب نیست و اگر به فکر نباشیم، بدتر هم می‌شود. سلام مرا به همه دوستداران فرهنگ ایرانی برسانید و بگویید که در کاربرد واژه‌های فرنگی تأمل بیشتری داشته‌باشند.
جواد نوائیان رودسری


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شکارچی سیارات ناسا مأموریت اصلی خود را انجام داد

بعدازظهر امروز ساکنان نیمکره شمالی زمین به استقبال پاییز می‌روند

تب دنگی ممکن است تاحدی در برابر کووید-19 مصونیت ایجاد کند

تحول در دنیای حسگر‌های زیستی

زبان درازی و توهین ستاره بونجاح به مربی حریف

از فراز تا علی‌منصور؛ همه ایران گزینه هدایت پرشورها!

سهم استقلال از انتقال 3/5 میلیون یورویی صیادمنش چیست؟

گران‌ترین خرید پرسپولیس کیست؟

شایعه‌ای که رنگ واقعیت می‌گیرد

خوشحالی هواداران مصری از تحقیر تیم سعودی

اشتباهات عجیب داوری در گروه پرسپولیس

سه مرحله تست دوپینگ از ورزشکاران المپیکی

چرا پرسپولیس فقط در صورت برد الشارجه صعود می‌کند؟

استقلال جای انتقاد زیاد دارد

امیدوار به صعود در ورزشگاه آبی

دادگاه کاس طرفین دعوی را تا صدور رای نهایی ملزم به رازداری کرد

حال ناخوش ورزش پایه در استان!

پرسپولیس حریف الدحیل و ‌ای‌اف‌سی نشد!

گنبری عراق، مانعی در راه صعود استقلال!

پیروانی: بخشش بن عطیه تمام برنامه‌های ما را بر هم زد

کمک 30میلیاردی یک برج‌ساز به استقلال!

مگر انتخاب مربی به مسائل فنی ربط دارد؟

استقلال مقابل الاهلی به‌ مشکل برمی‌خورد

پرسپولیس نه، دوست دارم به استقلال ملحق شوم

نهایی شد؛ ترابی در تور العربی

گروه سه تیمی، یک آدرس غلط بود

وینگر شهر خودرو: با تیمی مذاکره نکردم

همه آنچه استقلال برای صعود احتیاج دارد

مخالفت لژیونر استقلالی با انتقالش به تیم اوکراینی

گزینه خط حمله پرسپولیس پرید

سانسور صدای مزدک در تلویزیون!

بررسی همه حالتهای صعود و حذف پرسپولیس و استقلال

نقش سپاهان در سرنوشت صدرنشینی گروه D

پیولی: وقتی تیم خوب است، ستاره‌ها بهتر می‌شوند

استیلی: در لیگ قهرمانان مهاجم باید ستاره باشد

بازیکنان در کلاس درس قلعه‌نویی

حال زبان فارسی در دانشگاه پیشاور خوب نیست

سه‌شنبه‌های شفیعی کدکنی؛ چرا این همه فاصله؟

دو خط کتاب/ زندگی یک جشن است

«همسران آزادگان» کتابی در روایت راهیان عشق

حاکم شرع تهران: هیچکس حق صدور و اجرای حکم شلاق زدن را ندارد

چهره ها/ تبریک مریم امیر جلالی برای تولد استاد شجریان

سریال ترور خاموش و سیر نشدن از پول و ثروت

چهره ها/ تعبیر خواب ریحانه پارسا چیست؟

چهره ها/ روح خسته و سرکش مهرداد صدیقیان

چهره ها/ محمدرضا فروتن: نمی دانم برای صلح چقدر باید جنگید؟!

چهره ها/ مهدی احمدوند و عوارض ماسک زدن!

چهره ها/ استایل پوریا پورسرخ در قامت یک مجری

چهره ها/ تبریک خاص شبنم مقدمی برای زادروز مردی که با مهر آمد

چهره ها/ اسطوره های با ارزش مهران رنجبر