آریا بانو

آخرين مطالب

تئاتر باید به زمانه خودش جواب دهد / دومین جلسه نقد و بررسی جشنواره ملی تئاتر خرمشهر برگزار شد فرهنگی هنری

تئاتر باید به زمانه خودش جواب دهد / دومین جلسه نقد و بررسی جشنواره ملی تئاتر خرمشهر برگزار شد
  بزرگنمايي:

آریا بانو - دومین جلسه نقد و بررسی بیست و دومین جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر با مدیریت نصرالله قادری و با حضور سعید محبی، جواد روشن و عبدالرضا نصاری برگزار شد.

به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی بیست و دومین جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر، دومین جلسه نقد و بررسی بیست و دومین جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر با مدیریت نصرالله قادری و با حضور سعید محبی، جواد روشن و عبدالرضا نصاری از منتقدان تئاتر شامگاه چهارشنبه، 16 آبان در سالن هتل کاروانسرا برگزار شد.
در ابتدای این جلسه، قادری درباره نقش هنرمند گفت: هنرمند کسی است که از زمان ارسطو تا به امروز به عنوان علت فاعلی باید بر علت غایی تاثیر بگذارد. این تاثیرگذاری قوانین، فنون و تکنیکی دارد.
او با اشاره به سبک تاکید کرد: امیدوارم با شنیدن نقد از این عبارت که "سبک من است" استفاده نکنیم. چون سبک مانند ساختار است، به تعداد کارهای روی زمین سبک وجود دارد. آنچه تئوریزه شده است،‌ متد و شیوه است.
قادری با بیان اینکه در روزگار قدیم درسی به نام اخلاق تئاتر تدریس می‌شد عنوان کرد: تئاتر تنها هنری است که در تمام جهان اگر تماشاگر در آن حاضر نباشد،‌ نمی‌توانیم نام آن را هنر بگذاریم. حرمت به مخاطب اولین وظیفه گروه است. وقتی مخاطب را از خودتان دور می‌کنید،‌ یعنی هنر تئاتر را به سمت تمام شدن می‌برید.
مدیر جلسات نقد و بررسی جشنواره تئاتر فتح خرمشهر درباره داوری آثار در جشنواره‌ها گفت: رقابت در جشنواره مساله دیگری است،‌ اگر با خودمان صادق باشیم ما دچار خودشیفتگی هستیم. کار خودمان را برترین می‌دانیم. داوری در این روزگار بسیار سخت است. در سال‌های اخیر داوران چاقو خورده‌اند، کتک و فحش خورده‌اند با این تلقی که شما ما را ندیده گرفتید. یادمان باشد مهم‌ترین‌های جهان جایزه نوبل نگرفته‌اند. گرفتن جایزه یا نگرفتن جایزه دیده شدن یا نشدن دلیل بر ماهیت کار ما نیست. اگر واقعا ما به ماهیت کار خودمان اعتقاد داریم.
او درباره فاصله مخاطبان با تئاتر گفت: متاسفانه ما نتوانستیم تئاتر را به عنوان یک فرهنگ در کشور جا بیاندازیم. یعنی اگر این جشنواره در خرمشهر تعطیل شود، هیچ اتفاقی نمی‌افتد. مردم شورش نمی‌کنند. در تهران هم این وضعیت وجود دارد،‌ هیچکس به تعطیل شدن تئاتر اعتراض نخواهد کرد. چون نسبتی بین تئاتر و مخاطب وجود ندارد. تئاتر باید به زمانه خودش جواب دهد.
در ادامه این جلسه قادری بنا به درخواست دبیر جشنواره،‌ حمیدرضا آذرنگ از حاضران خواست نقدها و نظرات‌شان را درباره برگزاری این جشنواره بیان کنند.
نمایش "حسام گمشده در چهارم آذر" از تهران
نمایش "حسام گمشده در چهارم آذر" به کارگردانی محمد لارتی و کامران شهلایی از تهران اولین نمایشی بود که در این جلسه مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
روشن درباره سوژه این نمایش گفت: اولین چیزی که در نمایش "حسام گمشده در چهارم آذر" جذاب است، سوژه این نمایش است. در طول تاریخ دفاع مقدس بمباران‌های بسیاری اتفاق افتاده که در طی این بمباران‌ها انسان‌های بی‌گناه بسیاری به شهادت رسیدند. حسام 10 ساله، شخصیت این نمایش هم یکی از آن‌هاست و به این موضوع تاکنون کمتر پرداخته شده است.
او ادامه داد: این ایده، نگاه و سوژه که بسیار جذاب است را می‌شود از زوایای مختلفی نگاه کرد. حسام در این نمایش شخصیت عجیب یا منحصر به فردی نبود. او شخصیتی است مانند بسیاری از کسانی که در جامعه آن روز حضور داشتند. بنابراین این نمایش رویکرد اجتماعی و انسانی دارد و شخصیت‌محور نیست، به همین دلیل مشخص نمی‌شود که چرا با بُعدهایی که پیدا کرده، ذهن مخاطب را به سمت‌وسوی دیگری می‌بریم. هر کدام از این سه نگاه می‌توانست یک نمایش مستقل باشد. این نوع شکل پرداخت باعث از دست رفتن چیزهایی شده است.
نصاری درباره استفاده از رسانه گفت: این مستند داستانی می‌توانست حس نوستالژی یا خاطره‌‌بازی صرف نباشد. چون بازی بازیگران داشت فضا را می‌ساخت. ولی آن بک‌گراند می‌توانست قصه دیگری داشته باشد،‌ مثلا قصه حسام باشد.
محبی با اشاره به سوژه خوب نمایش"حسام گمشده در چهارم آذر" بیان کرد: این ایده در پرداخت با وجود جذابیت ذاتی که دارد و کمتر به آن پرداخته شده، از دست می‌رود. این زوایای مختلفی که نسبت به سوژه در نمایش وجود دارد هم‌پوشانی ندارند. در واقع نخی وجود ندارد که این دانه‌های تسبیح را به هم متصل کند. باید نقطه اتصالی میان این زوایا وجود داشته باشد.
او تاکید کرد: ولی در نهایت باید برای ما مشخص می‌شد که دلیل اصلی پرداخت به این سوژه از زوایای مختلف چیست. این موضوع برای ما مشخص نمی‌شد. این قصه‌های فرعی باید در راستای پیرنگ اصلی نمایش باشند و کارکرد مفیدی داشته باشند. به نظر می‌رسد ما یکسری روایت‌ به شکل‌های مختلف از آدم‌های مختلف داریم که در یک ساختار منسجم قرار نگرفته‌اند.
محبی درباره نقطه قوت این نمایش گفت: بازی‌های حسی شخصیت حسام و مونا در این کار بسیار خوب بود. بازی کل بازیگران خط‌کشی شده و هدایت شده بود. مشخص بود که کارگردان بازیگران را هدایت کرده است.
شهلایی با تشکر از منتقدان توضیح داد: این نمایشنامه یک کولاژ است و در آن سه بحثی که دوست داشتم را مطرح می‌کند. همیشه فکر می‌کردم کسانی که در جنگ کشته شدند، می‌توانستند عشق کسی باشند. بیشتر کسانی که در جنگ کشته شدند، مردان بودند. بنابراین فکر کردم شاید زنی در آینده وجود داشته باشد که هیچ‌وقت نتواند عاشق شود،‌ چون عشق او در جنگ کشته شده است.
او ادامه داد: از طرف دیگر، به نظرم کشته شدن هر فرد در جنگ، کشته شدن یک سرنوشت است که ما در این نمایش آن را به شکل فوتبالیست شدن نمایشش دادیم. از طرف دیگر همیشه می‌خواستم نمایشنامه‌ای درباره بمباران اندیمشک بنویسم چون خودم در کودکی بسیار از بمباران‌ها ترسیدم و اذیت شدم.
شهلایی با اشاره به واقعی بودن بسیاری از وقایعی که در نمایش به آن اشاره شده بود گفت: من تمام تلاشم را کردم تا به همه این وقایع بپردازم، ولی نمایش بسیار تلخ شده بود. به هر کسی که آن را می‌دادم، حالش بد می‌شد و گریه می‌کرد. بنابراین بخشی از آن را حذف کردم. چون نمی‌خواستم حال کسی را بد کنم و نمی‌خواستم کار کلاسیک انجام دهم.
قادری در پاسخ به این کارگردان عنوان کرد: شما همین جا گفتید که بخش‌هایی از این نمایش را حذف کردید تا از تلخی آن بکاهید. در حالی که در درام شما نمی‌توانید یک کلمه را بردارید، چون ساختار آن فرو می‌ریزد. پس آنچه روی صحنه نشان دادید، خلق اولیه نیست. درام پیوستگی دارد و نمی‌شود حتی یک واو آن را برداشت.
شهلایی ضمن موافقت با صحبت‌های قادری گفت: نوشتن درام بسیار سخت است. من تمام تلاشم را کردم که بین روایت‌های مختلف کار پیوستگی وجود داشته باشد.
نمایش "دست‌هایت کو مم حسن" از یاسوج
نمایش "دست‌هایت کو مم حسن" به کارگردانی رضا کرمی‌زاده از یاسوج دومین نمایشی بود که در این جلسه مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در این جلسه رضا گشتاسب، نویسنده نمایشنامه به نمایندگی از کارگردان حضور داشت.
روشن در ابتدای این جلسه گفت: ماجرایی را روایت و توصیف می‌کند، روز به روز دارد بیشتر می‌شود. واقعا نوشتن یک نمایشنامه با همه ویژگی‌هایش کار ساده‌ای نیست. واقعا اگر بخواهیم 100 نمایشنامه برتر را از یونان باستان بشماریم، ببینم چه کاری را پیدا می‌کنیم که آدم‌ها می‌آیند درباره موضوعی حرف می‌زنند. من چیزی به یاد نمی‌آورم.
او تاکید کرد: حتی در نمایشنامه‌های معاصر آن‌هایی که مورد توجه قرار گرفته‌اند و بارها اجرا شده‌اند، هم از ویژگی‌های درام بهره برده‌اند. البته تله ایجاد کردن، آدم‌ها را در مقابل هم قرار دادن و کلا ایجاد ویژگی‌های درام به این راحتی اتفاق نمی‌افتد.
روشن با اشاره به قصه این نمایش که در آن سربازانی شهید شده‌اند گفت: قصه این نمایش جذاب است، از نظر ساختاری و فرمی هم خوب است ولی از این نظر که به شکل روایت اجرا می‌شود، به آن نکته‌ای برمی‌گردم که در اول صحبتم به آن اشاره کردم.
نصاری درباره توصیفی شدن کارهای امروز گفت: ما از داستان نوشتن داریم دور می‌شویم و به سمت توصیف رفته‌ایم. حتی در پایان‌بندی این نمایش ما فقط توصیف می‌شنویم و بازیگران کنشی ندارند. زبان نمایشنامه تک صدا است.
او درباره اجرا عنوان کرد: این نمایش فضا و اجرای سالمی داشتند. ولی در قسمت‌هایی از بازی‌ها، در اواسط کار پرشی ایجاد می‌شد. بنابراین یک دفعه از خودمان می‌پرسیم که چه اتفاقی افتاد.
گشتاسب درباره توصیفی بودن کار گفت: من فکر می‌کنم همه تئاتر درام نیست. من ادعایی ندارم که به سمت گونه خاصی از تئاتر می‌روم. اینکه چرا در جاهایی از نمایش کنش وجود دارد و در جاهایی توصیفی است، ممد حسن کسی بهش یادآوری می کند که نفس بکشد. دستش را یکجا، پایش را یک جا، الان بین جنازه‌ها داره دنبال پاره‌های خاطراتش می‌گردد. خاطراتش جلوش کنش مند اتفاق می افتد. مه در لحظه اکنون اتفاق می افتد.
قادری در توضیحاتی درباره کار نویسنده و کارگردان گفت: زمانی که نام فردی به عنوان نویسنده در پوستر نمایش درج می‌شود، کارگردان موظف است که بر بنیان متن مکتوب کارگردانی انجام دهد. وقتی نام نویسنده می‌آید، کارگردان یا طراح صحنه نمی‌توانند بگویند ما خوانش خودمان را داشتیم. متاسفانه این یکی از کشفیاتی است کارگردانان ما در ایران انجام می‌دهد این است که مثلا در نمایشنامه‌ای نویسنده نوشته است این کار دو بازیگر دارد ولی کارگردان چند بازیگر به کار اضافه می‌کند.
او تاکید کرد: اسم نویسنده نمی‌تواند در نمایشی باشد و بعد کارگردان هر کاری که دلش می‌خواست انجام دهد.
نمایش "رمان سمپاشی" از بوشهر
نمایش "رمان سمپاشی" به کارگردانی جواد صداقت و الهام بنی از بوشهر سومین نمایشی بود که در این جلسه مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
نصاری درباره نمایش "رمان سمپاشی" گفت: ما در این نمایش با تک گویی و روایت اول شخص مواجه هستیم. در این نمایش بازهم بحث توصیف است و این وصفی است که از زبان شخصیت زن می‌شنویم. اما اتفاقی شکل نمی‌گیرد، معلوم نیست تا کی باید منتظر کنشی باشیم؟!
او ادامه داد: دیالوگی نیست که باید به آن عمل شود. بازیگر مستاصل می‌شود. کلماتی در این نمایش وجود ندارد که قابل تجسم و عمل باشد،‌ به همین دلیل بازیگر باید توان مضاعفی بگذارد تا این کلمات را در بدن خودش عینی کند. این ظلمی است از طرف نویسنده و کارگردان که بازیگر را وارد به اجرا کرده‌اند.
محبی در خصوص استفاده از موسیقی در نمایش گفت: موسیقی که در صحنه شنیده می‌شود باید کارکرد دراماتیک داشته باشد. یک مثال سینمایی برایتان می‌زنم، شاید اگر موسیقی فیلم "شاید وقتی دیگر" را بدون فیلم بشنوید،‌ دیوانه بشوید. وقتی این موسیقی در فیلم وجود دارد اصلا شنیده نمی‌شود. چون در آنجا کارکرد لازم را دارد.
صداقت در ابتدا از منتقدان تشکر کرد و گفت: امیدوارم حال همه ما همیشه خوب باشد. امیدوارم روزی خرمشهر یک سالن تئاتر داشته باشد.
او در پاسخ به نقدها بیان کرد: ما همه تلاشمان را کردیم تا این نمایش فقط توصیفی نباشد. حدود بیست دقیقه تصویر بدون دیالوگ ارائه دادیم، ولی به نظرم مشکل اصلی این بود که با این سالن آشنا نبودیم و حتی نتوانستیم دکورمان را به درستی چینش کنیم.
بیست و دومین جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر در بخش‌های مسابقه نمایش‌های صحنه، مسابقه نمایش‌های کوتاه، مسابقه نمایشنامه‌نویسی و نمایش‌های محیطی و میدانی، از 15 تا 19 آبان‌ماه 1398 در منطقه آزاد اروند به دبیری حمیدرضا آذرنگ در حال برگزاری است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چهره ها/ نیکی پیر مغان به آزاده زارعی

چهره ها/ افسانه بایگان جوان می شود؟!

چهره ها/ ادابازی های ستاره پسیانی

چهره ها/ فلور نظری و پسرش در پاریس

لیلا بلوکات و خواهرش نوشا

چهره ها/ خاطرات همسر رضایی نژاد از تولد آرمیتا

عکس جدید بهاره رهنما با دخترش پریا

واکنش مهدی فخیم‌زاده به مهاجرت مهناز افشار

علی مصفا پروانه ساخت گرفت

پوستر فیلم «مشت آخر» به کارگردانی مهدی فخیم‌زاده رونمایی شد

«کلاسیکو» فردوسی‌پور رایگان پخش می‌شود

جواد افشار: «خاطرات موتورسیکلت» اکران عمومی شود

ملاقات رئیس پارامونت با پاپ فرانسیس

اولین عکس پریناز ایزدیار در «مغز استخوان»

بازدید وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از جشنواره سینما حقیقت

یکتا ناصر و همسرش منوچهر هادی در پشت صحنه سریال دل

چهره ها/ کاوه سماک باشی و حرف هایی در عصبانیت

میثم مطیعی با بچه‌ها به تماشای «منطقه پرواز ممنوع» نشست

چهره ها/ توصیه خانم بازیگر برای مراقبت از آنفولانزا

از مرجانه گلچین تا حمید لولایی/ تست گریم بازیگران سریال «موچین»

چهره ها/ تیپ تئاتری پسر آتیلا پسیانی

چهره ها/ باز هم زوج دونفره کچلیک و گلزار

تعجب از سن آقای بازیگر در برناه چهل تیکه

تجلیل از مجدالدین کیوانی در برنامه "عصر کتاب"

شانزدهمین جشنواره "نقد کتاب" به کار خود پایان داد

نگارخانه جم شیراز میزبان هنرمندان معاصر شد

نماینده مردم گیلان در مجلس خواستار توقف پخش سریال «وارش» شد

اختتامیه فستیوال فیلم های ایرانی در ویتره امشب برگزار می‌شود

«دریاچه قو» با بازی مارال فرجاد در ایرانشهر تمدید شد

الناز شاکردوست برنده رقابت با پنه‌لوپه کروز و کایرا نایتلی شد

یک جایزه معتبر دیگر برای «انگل» و برد پیت

کارگردان «پایتخت»: بهبود از شاخ آفریقا پیدا می شود

هادی حجازی‌فر مقابل دوربین «زیرخاکی»

گشایش نمایشگاه "خواب در مرداب" در باغ موزه هنر ایرانی

آنا کارینا ستاره موج نو سینمای فرانسه از دنیا رفت

کتابخوانی یکی از شاخصه‌های توسعه فرهنگی است

مجموعه فرهنگی هنری شهر آفتاب شیراز میزبان چهار نمایش همزمان

نگین معتضدی بازیگر جدید «شام ایرانی» شد

رونمایی از گریم‌های جالب بازیگران سریال «موچین»

بازگشت «بهبود» از شاخ آفریقا و دروازه‌بان شدن «بهتاش» در پایتخت 6

نگاهی به مستندهای سیزدهمین جشنواره سینماحقیقت از افغانستان و سوریه تا ایران و روسیه

سریال‌هایی شبیه به سریال‌های ترکیه‌ای در شبکه نمایش خانگی

اکران فیلم مهناز افشار از چهارشنبه

اشک‌های بهاره رهنما و مادرش در مستند «صدام کن مامان»

افشای راز سر به مهر 40 ساله ممنوع‌التصویری ستاره‌های فیلم‌فارسی توسط نویسنده «ستایش»

فیلم «بی‌وزنی» به جشنواره منار بلغارستان راه پیدا کرد

علی مصفا تهیه‌کننده فیلم «خط‌های فرضی» شد

انتقاد «گلاب آدینه» از گرم‌کردن تنور جشنواره‌ها با انتخاب فیلم‌های حاوی فقر و فحشا

فیلم عباس کیارستمی در میان 10 فیلم برتر دهه اخیر سینما

بازخوردهای متفاوت مستندی درباره کودک همسری