آریا بانو

آخرين مطالب

اجرایی که نشانگر یک ناتورالیسم آمریکائی است / نگاهی به نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد به کارگردانی اشکان خطیبی گفتگو

اجرایی که نشانگر یک ناتورالیسم آمریکائی است / نگاهی به نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد به کارگردانی اشکان خطیبی
  بزرگنمايي:

آریا بانو - حسن پارسائی: نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" یک درام خانوادگی – اجتماعی با پایان تلخ است که اشکان خطیبی اجرایی محتوادار و دیدنی از آن ارائه داده است.


سرویس تئاتر هنرآنلاین: کنش‌مندترین و تاًویل‌زاترین موضوع‌ها آن‌هایی‌اند که به ناهنجاری‌ها و معضلات زندگی خانوادگی و اجتماعی انسان می‌پردازند؛ این تم‌ها حتی چنانچه موضوع محوری‌شان سیاسی نباشد، باز به گونه‌ای تلویحی و الزامی سیاسی‌اند؛ در نتیجه، به علت حوادث و موقعیت‌های محرک و تنش‌زا، عمیقاً بر ذهن و عواطف تماشاگران تاثیر می‌گذارند. یکی از برآیندهای تضادها و تقابلات پرسوناژهای چنین نمایشنامه‌هایی به چرایی‌های وضعیت‌های موجود در متن مربوط می‌شود، حتی اگر نویسنده به طور روشن و یا مستقیم به آن‌ها اشاره نکرده باشد: ذهن مخاطب همیشه هنگام رویاروئی با شرایطی از این دست به تحلیل و علت‌یابی حوادث و موقعیت‌ها می‌پردازد و این نوعی وارد کردن تماشاگران به ساحت موضوع و درگیر نمودن ذهن آن‌ها با حوادث است.
نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد، به کارگردانی اشکان خطیبی که هم‌اکنون در سالن سمندریان از مجموعه ایرانشهر واقع در خانه هنرمندان اجرا می‌شود، در زمره این نوع نمایشنامه و نمایش‌هاست. در این اجرا وضعیت یک خانواده فقیر و از هنجار خارج شده مورد بررسی قرار گرفته و شدت موقعیت تنگنایی فوق به حدی است که در درون خود خانواده منجر به تضادها و تقابلات خواسته و ناخواسته شده است. از تعامل اعضاء خانواده نشانی نیست و اصولاً چیزی به نام وابستگی‌های عاطفی و انسانی معنا ندارد. آن‌ها دائم از طریق زبان و اعمال‌شان به هم آسیب می‌رسانند؛ این شرایط در جامعه‌ای که در آن پول، فریب‌کاری و زورگویی یک اصل محوری محسوب می‌شود، همه آن‌ها را آسیب‌پذیر کرده است. داشته‌های ضد فرهنگی این خانواده، فحاشی، دعوا، بی‌اعتنائی به زندگی و سرنوشت هم و تلاش یک سویه هر کدام از اعضاء خانواده در رابطه با یافتن راه و روشی فریبکارانه برای نجات خویش است. این خانواده در حقیقت از مدت‌ها قبل از هم پاشیده و پرسوناژها با این از هم‌پاشی از همان آغاز کنار آمده‌اند.
سام شپارد تاًکید زیادی بر مسائل اجتماعی و خانوادگی آمریکا دارد. او در نمایشنامه "غرب حقیقی" هم به همین موضوع، اما به گونه‌ای دیگر می‌پردازد و حتی نشان می‌دهد که چگونه این فاصله‌ها نهایتاً به برادرکشی می‌انجامد. آدم‌های نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" همواره در حال خوداظهاری و برون‌فکنی‌اند؛ آن‌ها با خود، یا با اشخاص فرضی و یا با حیوانات (مثل بره بیماری که در آشپزخانه از او نگه‌داری می‌کنند) حرف می‌زنند؛ این نشان می‌دهد که تحت فشار روحی و روانی زیادی هستند. دیالوگ‌ها با بیانی تلویحی، تاویل‌دار و دراماتیک، تنش‌های خانوادگی را به خوبی و به گونه‌ای موجز نشان می‌دهند: "انگار ُتو خاک دشمنم"، "منم نخورمت، گرگ‌ها می‌خورنت"، "یه تنه می‌تونی آدمو دیونه کنی"، "دوره ساخت و سازه! این قطار داره رو به جلو می‌ره، هیچ‌کس نمی‌تونه جلوشو بگیره!"، "دیر یا زود باید بیائید توی این ساخت و ساز، وگرنه قطار از روتون رد می‌شه"، "ما نفرین شده‌ایم!، این نفرین نسل به نسل منتقل می‌شه !" و ... .
رویکرد سام شپارد را باید "ناتورالیسم آمریکائی" تلقی کرد. او در این اثر (حتی در نمایشنامه "غرب حقیقی") هیچ راه نجاتی باقی نمی‌گذارد و آنچه که پرسوناژها آن را راه نجات می‌پندارند، راهی بن‌بست، حتی پرمخاطره‌تر و به مراتب جبرآمیزتر از شرایط قبلی و اساساً ادامه همان وضعیت‌ها است.
در این اجرا دری که توسط پدر دائم الخمر شکسته و بعد از مدتی توسط خود او تعمیری نه چندان اساسی می‌شود و نیز لباس‌های کثیفی که شسته می‌شوند، دو تمثیل و نماد از تغییر و تحولی مثبت، اما بیهوده هستند؛ به شکلی متناقض و همزمان، ناتوانی، زبونیت و تلاش عبث پرسوناژ پدر و افراد خانواده را هم در مقایسه با قدرتمندان و زورگویانی که قصد تملک خانه را دارند، آشکار می‌نماید؛ ضمناً خود خانه، خانواده مورد نظر و زورگویان هم عملاً تمثیل و نمادی از جامعه و خود آمریکا است؛ نکته حائز اهمیتی هم از نظر چگونگی حدوث این حادثه وجود دارد: تغییر ناگهانی و مثبت ذهن پرسوناژ پدر، بسیار ناگهانی و بدون دلیل نشان داده شده است؛ چنین به نظر می‌رسد که نویسنده در این قسمت، ذهنیتی صرفاً قراردادی و شخصی داشته و یا نکاتی توسط کارگردان حذف شده است.
نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" یک درام خانوادگی – اجتماعی با پایان تلخ است. طراحی صحنه آن به طور نسبی در راستای موضوع نمایش است: از طریق دو در و فضای آشپزخانه، امکان ورود، خروج و حرکت برای بازیگران فراهم شده، اما دکور به علت پر بودن تقریبی (به جز یخچال) اغلب قفسه‌ها از قوطی‌ها و چیزهای دیگر تا حدی در تناقض با فقر زیاد خانواده است. موسیقی که شامل ترانه‌هایی به زبان انگلیسی است با موضوع و مکان حوادث تناسب دارد. نور معمولی اجرا در راستای زندگی بی‌رونق پرسوناژهاست. چهره‌پردازی بازیگران خوب انجام نشده و مصنوعی بودن کلاه‌گیس مردان کاملاً مشهود است. طراحی لباس نسبتاً خوب انجام شده، اما در یک مورد نامناسب است؛ پالتو نظامی پرسوناژ پدر به علت کوچک بودن درجه‌اش کاملاً ایرانی جلوه کرده، در حالی که درجه روی قسمت بازویی پالتوهای نظامی ارتش آمریکا بزرگ و شاخص‌تر از حد معمول است. بازیگران، خوب بازی می‌کنند؛ به جز یک نفر (بازیگر نقش کلانتر) همگی انتخاب‌های خوبی هستند: اگر برای نقش کلانتر بازیگر نسبتاً چاق، قد بلند و درشت صورتی، انتخاب می‌شد، هیمنه و اقتدار مزاحم و تجاوزگرانه‌ای که از نظر تماتیک در موضوع نمایش محوریت دارد، برجسته‌تر می‌شد.
میزانسن‌ها به تناسب وضعیت‌های روحی پرسوناژها و موقعیت‌شان انتخاب و شکل‌دهی شده‌اند؛ کلاً کارگردانی، خوب و پذیرفتنی انجام شده و عملاً حوادث و آدم‌ها را کاملاً باورپذیر کرده که البته بازی بازیگران هم تاثیر زیادی در این امر داشته است. نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" به کارگردانی اشکان خطیبی در کل، اجرایی محتوادار و دیدنی است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نمکی: امسال 10 هزار نیرو در وزارت بهداشت جذب می‌کنیم

نمکی: دارو را گران نکرده ایم

وزیر علوم: 95 دانشجو در اعتراضات اخیر بازداشت شدند

سخنگوی سازمان غذا و دارو: تزریق واکسن آنفلوآنزا برای همه لازم نیست

امرالله احمدجو: معافیت مالیاتی هنرمندان مشروط شود

معاون وزیر بهداشت: 4 هزار مبتلا به علت آنفلوانزا بستری شدند

تهران دوازدهمین شهر آلوده دنیا است

حمیرا ریگی: جنسیت یک مدیر نباید دغدغه و نگرانی برای افراد باشد

شهرداری از روزمرگی و کرختی رنج می برد.

شناسایی نقاط نا امن برای زنان/ساخت 5 گرمخانه دیگر در پایتخت

تشخیص سرطان پستان زمان طلایی دارد

گیرکردن غذا هنگام بلع از نشانه‌های سرطان معده است

عواقب میل به مجردی در جوانان

ناگفته های آزاده نامداری مجری سابق تلویزیون از غیبت چند ساله اش!

بختیاری: مستمری‌های افزایش یافته هم پاسخگوی نیاز مددجویان نیست

شیوه‌ زندگی کنونی ما

سردار مومنی: دولت به تنهایی قادر به مبارزه با مواد مخدر نیست

عسگرپور: برگزاری جشنواره بین‌المللی سیمرغ می‌تواند اتفاق خوبی برای مخاطبان باشد

انتقاد تند دستیار معاونت زنان رئیس‌جمهور از ترویج چندهمسری

سعیدی: قبح‌زدایی از چندهمسری مشکوک است

واکنش معاون وزارت ورزش و جوانان به ترویج چندهمسری

دارایی خانواده رفسنجانی از زبان فائزه دختر آیت الله هاشمی!!

نماینده مجلس: مدارس عشایری و شبانه‌روزی حذف نمی‌شوند

مخدری که مصرف‌کننده را «زامبی» می‌کند/ آخرین اصلاحات مجازات خرید و فروش مواد مخدر

هشدار , ایرانیان از سفر به گرجستان خودداری کنند!!

سمیعی: فروش نسخه فیزیکی آلبوم "سودای ناتمام" رضایت‌بخش نبود

ذوالقدر: ممنوعیت زندان برای مهریه نباید مانع پرداخت مهریه شود

اولین اعترافات سحر تبر شاخ اینستاگرامی بعد از بازداشت در تلویزیون!!

واگویه‌های زنی از نبش قبر و اجساد سوخته

نازلی بخشایش: مخاطبان کنسرت‌های موسیقی بانوان بیشتر طالب برنامه‌های سرگرم‌کننده هستند

مسعود تکاور: "کروکودیل" در اصل مسئولان را خطاب قرار می‌دهد / کوروش تهامی: مردم این فیلم خاص را ببینند

افزایش 10 برابری وام ازدواج نسبت به سال 92

پرویز فلاحی‌پور : دستمزد بیشتر بازیگران «شهرزاد» معمولی بود

شبکه جهانی زنان اربعین راه‌اندازی می‌شود

چند درصد زنان ایرانی روزانه سیگار مصرف می‌کنند؟

فریده اولاد قباد : عملکرد قوه قضاییه در مبارزه با فساد

پژوهش‌گر حوزه اجتماعی: حضور زنان در ورزشگاه همبستگی ملی را به دنبال دارد

کلید سلامت روان؛ زندگی در زمان حال است

پای خاطرات مریم تاج الدینی مجاهد کرمانی

فرشاد رمضانی: موزیسین‌های راک مدت‌هاست تاوان عشق خود را می‌دهند

محمد بحرانی: مهران مدیری بخشی از کمدی ایران را جابه جا کرد

عده ای درصدد کمرنگ کردن حضور زنان در آینده سیاسی کشور هستند

وزیر کشور: کمتر از 10 درصد بانوان جامعه بد حجاب هستند

سیده فاطمه ذوالقدر: دولت در مسیر مدیریت بیمه و مالیات فعالان هنر صنعت مد و لباس گام بردارد

شایع‌ترین علت مرگ کودکان در کشور چیست؟

زنان عاشورایی زمینه ساز تداوم نهضت حسینی شدند

وزیر آموزش و پرورش: مشکل کمبود معلم تا ابتدای مهر حل خواهد شد

کارگردان «داش آکل»: بازخورد مثبت مخاطبان نشان از درستی راهم بود

سیدجواد هاشمی: ما باعث می‌شویم مردم ماهواره نگاه کنند

لباس تعزیه مستند تاریخی ندارد / مراقب تحریف اصول و مبانی تعزیه باشیم / روایت داوود فتحعلی‌بیگی از اصول پوشش در هنری نمایشی و مملو از نشانه